İHSAN "Aktif İyilik ve Güzelleştirme"
Kur’an’a Göre İhsan: Aktif İyilik ve Güzelleştirme
Kur’an’da “ihsan” (إحسان), köken itibarıyla ḥ-s-n (ح س ن) fiilinden gelir ve en temel anlamı **“iyileştirmek, güzelleştirmek”**tir. Bu, sadece bireysel erdemliliği değil, çevresine iyilik ve güzellik yayan aktif bir bilinç hâlini ifade eder.
1. Bakara 195: İhsan’ın Temel İlkesi
“…Ve Allah yolunda malınızı harcayın… kendinizi ellerinizle tehlikeye atmayın ve iyileştirin-güzelleştirin. Şüphesiz Allah, iyileştirenleri-güzelleştirenleri sever.” (Bakara 2:195)
Bu ayet, ihsanın:
-
Cömertlik (mal harcamak, destek olmak),
-
Kendini koruma (boş yere tehlikeye atmamak),
-
İyileştirme ve güzelleştirme (hataları onarma, hayatı güzelleştirme)
boyutlarını bir arada sunar.
Buradaki emir, pasif bir “iyi insan” olma tavsiyesinden çok, çevresindeki kötülükleri, çirkinlikleri ve sorunları gidermeye dönük aktif bir eylem çağrısıdır.
2. İhsan: Pasif İyilikten Aktif İyiliğe
-
Kendinde: Nefsini arındırma, karakterini güzelleştirme.
-
Ailende: Yakın çevreye iyilik, huzur ve güzellik katma.
-
Toplumda: Adaletsizlikleri, çirkinlikleri ve kötülükleri düzeltme.
-
Ülkede: Toplumsal düzeni, kültürü ve hayat kalitesini yükseltme
şeklinde dışa taşan ve etki alanı geniş bir eylemdir.
3. Kur’an’da İhsanın Boyutları
a) Allah’a Karşı
-
Kulluğu en samimi, en bilinçli şekilde yapmak.(Bakara 2:112, Mülk 67:2)
b) İnsanlara Karşı
-
Kötülüğü en güzel yöntemle bertaraf etmek.(Fussilet 41:34)
-
Yakınlara, yetimlere, yoksullara karşı cömert ve şefkatli olmak.(Bakara 2:83)
c) Hayata Karşı
-
Her işi en güzel şekilde yapmak, estetik ve kalite katmak.(Kehf 18:30)
4. İhsanın Özü
Kur’an’a göre ihsan, adaletin ötesine geçerek hakkın da üstünde bir güzellik sunmaktır.
-
Adalet: Hakkı vermek.
-
İhsan: Hakkın da fazlasını, gönüllü olarak vermek.
Böylece ihsan, hem bireyin hem toplumun iyileşme ve güzelleşme sürecinin motor gücü olur.
Yorumlar
Yorum Gönder