Kuran’da Çarpıtılan Kelime: İHBİTU



Kur’an’da “İhbitû” Sözcüğü: Anlamı, Kullanımı ve Âdem Kıssasındaki Gerçek Yeri

1. Giriş: Neden Önemli?

Kur’an’daki bazı kelimelerin yanlış veya dar anlamda çevrilmesi, büyük teolojik çarpıtmaların kapısını açmıştır. Bunlardan biri de “اهبطوا” (ihbitû) kelimesidir. Geleneksel tefsirlerde bu kelime çoğunlukla “ininiz” diye çevrilmiş, Âdem kıssası da “cennetten yeryüzüne sürgün” şeklinde anlatılmıştır.
Oysa Kur’an’ın kendi ayetleri ve kelimenin kök anlamı, bunun fiziksel bir gökten iniş değil, makam/durum/ortam değişimi olduğunu göstermektedir.


2. Dilsel Köken

“İhbitû”, هبط (hbt) kökünden türemiş çoğul emir kipidir.
Kök anlamları:

  • Alçalmak, aşağı inmek

  • Rütbe veya değer kaybı

  • Zillet, sefillik, gözden düşme

  • Eksiliş, moral veya sağlık kaybı
    Bu anlam ekseninde kelime, صعود (yükselmek) ve ارتفاء (irtifa kazanmak) kelimelerinin karşıtıdır. Yani hem fiziksel hem de mecazî inişi ifade edebilir.


3. Kur’an’daki Kullanımlar

3.1. Âdem Kıssasında

  • Bakara 36, 38

  • A‘râf 24, 25

  • Tâhâ 123

“Birbirinize düşman olarak alçalın, sizin için yeryüzünde bir süreye kadar kalmak ve yararlanmak vardır.” (A‘râf 24)

Burada “alçalma”, huzurlu ve zahmetsiz bir düzeni temsil eden “cennet”ten, emek, mücadele ve çatışma içeren yeni yaşam düzenine geçiştir.
“Birbirinize düşman olarak” ifadesi, insanın tekasür (çoğaltma yarışı) ve bencillikle sınanacağı sosyal düzeni haber verir.


3.2. İsrailoğulları Örneğinde

  • Bakara 61

“O hâlde bir şehre inin (ihbitû).”

Bu kullanımda gökten yere iniş yoktur. Çölden şehre geçiş söz konusudur. Yatay mekân değişimi anlamındadır.


3.3. Nuh’un Gemisinden İniş

  • Hûd 48

“Ey Nuh! Bizden bir selamet ve bereketle in (ihbit).”

Burada kelime, gemiden karaya çıkmak anlamındadır. Yine fiziksel yükseklikten düşme değil, bir ortamdan diğerine geçiş vardır.


4. Kullanım Türleri

AyetlerBağlamAnlam Tipi
Bakara 36, 38Âdem kıssasıStatü/durum değişimi
A‘râf 24, 25Âdem kıssasıStatü/durum değişimi
Tâhâ 123Âdem kıssasıStatü/durum değişimi
Bakara 61Çölden şehre geçişYatay hareket
Hûd 48Gemiden karaya çıkışYatay hareket

Bu tablo, “ihbitû”nun yalnızca dikey bir iniş anlamında kullanılmadığını, çoğunlukla yatay veya mecazî düşüş ifade ettiğini gösterir.


5. Yanlış Anlayışın Sebepleri

  • Meallerde tek tip çeviri: “İnmek” kelimesiyle sınırlı anlam verilmesi.

  • İsrailiyat etkisi: Tevrat’taki “cennetten kovulma” anlatısının tefsirlere taşınması.

  • Kök anlamın ihmal edilmesi: “Alçalmak, değer kaybetmek” gibi mecazî anlamların göz ardı edilmesi.


6. Doğru Anlamlandırma

“Ihbitû”, Âdem kıssasında:

  • Fiziksel bir gökten yeryüzüne düşüş değil,

  • Huzur ve güven ortamından (cennet sembolü) mücadele ortamına geçiş,

  • Makam kaybı veya yaşam koşullarında değişim
    anlamına gelir.

Nuh kıssasında ise:

  • Gemiden karaya çıkış gibi yatay mekân değişimi anlamındadır.

İsrailoğulları örneğinde:

  • Çölden şehir yaşamına geçişi ifade eder.


7. Sonuç

“Ihbitû” kelimesi, bağlama göre:

  • Statü/durum değişimi (Âdem kıssası)

  • Yatay hareket (İsrailoğulları, Nuh’un gemisi)

  • Mecazî düşüş (ahlâkî veya sosyal düzey kaybı)

O halde Âdem kıssasındaki “ihbitû”yu “alçalın” şeklinde çevirmek, Kur’an’ın dilsel bütünlüğüne daha uygundur. Bu, insanlığın başlangıcını maddî bir sürgün hikâyesi değil, bilinç ve sorumluluk evresine geçişin sembolik anlatımı olarak anlamamızı sağlar.


💡 Kapanış: Eğer bu kelime dar anlamda “yere inmek” şeklinde çevirilmeye devam edilirse, Kur’an’ın mesajı maddî bir “cennetten kovulma”ya indirgenir. Oysa kelimenin geniş anlamı, insanlık tarihini anlamamızda yepyeni ve tutarlı bir ufuk açar.


UYARI / HATIRLATMA


Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.

Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın. 

Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.

Diğer kategorize edilmiş yazılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz

Yorumlar

Öne çıkan Makaleler

Kurana göre Sevgi ile Aşk ❤

YASAK MEYVE ? 🍎

Habibullah demek ŞİRKTİR 📣