İÇİMİZDEKİ SES RAHMANÎ Mİ, ŞEYTANÎ Mİ❓️
VİCDANIN YANKISI: İÇİMİZDEKİ SES RAHMANÎ Mİ, ŞEYTANÎ Mİ?
İnsan zihni, gün boyu susmayan bir iç konuşmanın yankılandığı bir meydandır. Modern psikoloji bunu “öz-konuşma” olarak adlandırsa da Kur’an, bu alanı insanın kalbinde çarpışan telkinlerin sahnesi olarak sunar. Ancak bu meydan sadece düşüncelerden ibaret değildir; insanın içinde şehvet, kıskançlık, öfke ve hırs gibi "sıcak duygular" da sürekli kaynamaktadır. Melekî ilham ve şeytanî vesvese, işte bu kaynayan duygular üzerinden insanı bir istikamete sevk eder.
1. Fıtratın Pusulası ve Sıcak Duygular
İnsan, sadece akıldan değil, aynı zamanda yoğun arzulardan (şehvet) ve korunma içgüdülerinden (kıskançlık, öfke) oluşur. Kur’an, nefsin bu "sıcak" yönüne dikkat çeker; iyilik ve kötülük potansiyelinin aynı nefiste iç içe olduğunu belirtir. Şehvet veya kıskançlık kendi başına "şer" değildir; bunlar fıtratın hayatta kalma ve nesli devam ettirme donanımlarıdır. Asıl mesele, bu sıcak duyguların hangi sese hizmet ettiğidir. Şeytan bu duyguları birer yangına dönüştürmeye çalışırken, melek onları birer enerji kaynağına dönüştürmeyi ilham eder.
2. Vesvese: Estetik Bir Aldatma ve Duygu İstismarı
En yaygın yanılgı; bizi daraltan her sesin şeytanî, ferahlatan her düşüncenin melekî sanılmasıdır. Oysa şeytanın en büyük silahı, insanın içindeki şehvet ve kıskançlık gibi duyguları "haklılık" maskesiyle okşamaktır. Şeytan, Nebilerimizden Âdem’e yaklaşırken onun ebediyet arzusunu kullanmış, ona bir günah değil, bir "imkân" vaat etmiştir.
Vesvese; çoğu zaman mantıklı, ölçülü ve hatta dinî gerekçelerle süslenmiş bir makuliyetle gelir. Kıskançlığı "adalet arayışı", şehveti "özgürlük", kibri ise "izzet-i nefis" gibi gösterir. Şeytan sarsmaz, uyutur. Sorumluluğu erteletir, "Allah affedicidir" hakikatini eylemsizliğe kalkan yapar ve insanı sahte bir iç huzurla felce uğratır.
3. Melekî Telkin: Konforu Bozan Uyanış
Melekî telkin, sanılanın aksine her zaman huzur üretmez. Aksine çoğu zaman insanın içindeki o sıcak duyguları (şehvet, öfke, kıskançlık) dizginlemesini istediği için insanın canını yakar. Kur’an, meleklerin kalplere "sebat" indirdiğini söyler. Sebat, rahatlık değil; fırtınanın ortasında, arzuların baskısı altındayken bile istikameti bozmamaktır.
Melekî ses; alışkanlıkları sorgulatır, çoğunluğun arkasına saklanma imkânını yıkar ve “Doğru buysa bedeli var” diyerek insanı irade göstermeye çağırır. Şehvetin ateşi yükseldiğinde "iffet"i, kıskançlık kabardığında "diğerkâmlığı" fısıldar. Bu çağrı nefse ağır geldiği için ilk anda büyük bir iç huzursuzluk doğurabilir; fakat bu, bir uyanışın ve arınmanın sancısıdır.
4. Ayırt Etmenin Mihenk Taşı: Bu Ses Ne Üretiyor?
Bir iç sesin kaynağını anlamak için o sesin hangi duyguya nasıl yön verdiğine bakılmalıdır. Şeytanî vesvese, içimizdeki arzuları körükleyerek süreci belirsizleştirir, hayırlı eylemi “henüz vakti değil” diyerek erteler ve suçu sisteme ya da başkalarına yükleyerek bizi pasifize eder. Melekî telkin ise durumu netleştirir, bizi o sıcak duyguların esiri olmaktan çıkarıp karar almaya zorlar. İnsan yalnız kalsa bile onu hakikatte sabit tutar ve geçici hevesleri, kalıcı değerlere feda etme gücü verir.
5. Dini Görünümlü Vesveseye Karşı Uyanıklık
Şeytanın en tehlikeli başarısı, dini dili kullanarak içimizdeki negatif duyguları (öfke, kibir) kutsallaştırmasıdır. Eğer bir telkin; Kur’an’ın açık ilkelerini geri plana itiyor, kişiyi "din adına" kibre sürüklüyor veya aracı otoriteleri sorgulanamaz kılıyorsa, bu ses ne kadar dindar görünürse görünsün melekî değildir. Çünkü gerçek melekî ilham, insanı kendi nefsiyle yüzleştirir ve kibrini kırarak onu tevazuya, yani gerçek fıtratına döndürür.
Sonuç: Rahatlatan Her Ses Dost Değildir
Sonuç olarak; insanı sarsan her düşünce şeytanî, rahatlatan her düşünce melekî değildir. İçimizdeki şehvet ve kıskançlık gibi duygular birer imtihan yakıtıdır. Asıl ölçü şudur: Bu iç ses beni arzularımın kölesi mi yapıyor, yoksa beni Allah’a ve aktif bir sorumluluk bilincine mi yaklaştırıyor? Şeytanî olan bağımlılık ve kör itaat üretirken; melekî olan bilinç, özgürlük ve gerçek bir karakter inşa eder.
UYARI / HATIRLATMA
Yorumlar
Yorum Gönder