Modern Sarhoşluk 🍷⚠️

 

SALÂTTA NE DEDİĞİNİ BİLME: “YAKLAŞMAYIN” 

Kılınan mı, Yapılan mı?

Kur’an, salâtı yalnızca tekrar edilen beden hareketleri olarak sunmaz. Salât; bilinç, yöneliş, söz ve sorumluluk içeren bir eylem-bütünlüğüdür.

 Ancak bugün yaygın manzara şudur: Dudaklar hareket eder, beden eğilir, kalkar; fakat zihin başka yerdedir. Kişi söylediği sözlerin anlamını bilmez, yöneldiği şeyin farkında değildir. İşte Kur’an’ın sert uyarısı tam da buraya yöneliktir.

“Sarhoşken Salâta Yaklaşmayın”: Ne Demek Bu?

"Ey iman edenler! Sarhoşken, ne dediğinizi bilinceye kadar salâta yaklaşmayın…" (Nisâ 43)

Bu ayet çoğu zaman yalnızca içki yasağına indirgenir. Oysa Kur’an’ın dili, meseleyi çok daha derin bir zeminde ele alır. Buradaki temel vurgu, ne söylediğini bilmemektir. 

Sarhoşluk; sadece alkolle değil, gafletle, ezberle, taklit bilinçle de oluşur. Aklın devre dışı kaldığı her hâl, Kur’an’ın ifadesiyle bir sarhoşluktur.

Bilinç Yoksa Yaklaşma da Yoktur

Kur’an’ın mantığı nettir: Anlamadan yapılan ibadet, ibadet değildir. Çünkü salât, Allah ile kurulan bilinçli bir bağdır. Kişi ne dediğini bilmiyorsa, aslında bir ilişki kurmuyor; bir ritüel tekrarı yapıyordur.

Bu yüzden ayet, "kılmayın" demez; "yaklaşmayın" der. Yani bilincin yoksa, salât alanına bile girme. Çünkü bilinçsizce yapılan salât, insanı dönüştürmez; aksine onu aldatır. Kişi kendini ibadet ediyor sanır ama Kur’an’a göre hâlâ dışarıdadır.

Ezber Dindarlığı: Modern Sarhoşluk

Bugün milyonlarca insan, Arapça kelimeleri telaffuz ediyor ama ne dediğini bilmiyor. Bu durum, Kur’an’ın ifadesiyle açık bir çelişkidir. Çünkü Kur’an, anlaşılmak için indirilmiştir. Anlamın devre dışı bırakıldığı her ibadet biçimi, salâtı şekle hapseder.

Bu hâl, ayetin yasakladığı sarhoşluğun modern biçimidir:

• Ezberlenmiş ama anlaşılmamış sözler

• Tekrar edilen ama içselleştirilmeyen ifadeler

• Bedenin katıldığı ama aklın dışlandığı ritüeller

Kur’an, böyle bir salât anlayışına onay vermez.

Salât, Ahlâk Üretmiyorsa Alarm Çalar

Kur’an’a göre gerçek salât, insanı dönüştürür:

• Fuhşiyattan ve kötülükten alıkoyar (Ankebût 45)

• Sorumluluk bilinci üretir

• Sözü ve davranışı tutarlı hâle getirir

Eğer kılınan salât, insanı zulümden, yalandan, ikiyüzlülükten alıkoymuyorsa; burada bir eksik değil, bir kopuş vardır. Çünkü bilinçsiz salât, ahlâk üretmez.

Kur’an’ın Sert Ama Merhametli Çağrısı

Kur’an’ın mesajı sarsıcıdır ama nettir:

Ne dediğini bilmeyen, salâta yaklaşmasın.

Bu bir dışlama değil, bir uyarıdır. Çünkü Kur’an, insanın kendini kandırmasını istemez. Salât; sayıyla, süreyle, şekille değil; bilinçle anlam kazanır.

Bugün ihtiyaç duyulan şey daha fazla ritüel değil, daha fazla farkındalıktır. Kur’an’ın salât çağrısı, hâlâ aynı yerde duruyor:

Önce anla. Sonra yönel. Aksi hâlde yaklaşma.