Allah’a Şer İçin Dua Etmek
Allah’a Şer İçin Dua Etmek: Kur’an’da Bozulmuş Talep Bilinci
Giriş: Dua Masum Mudur?
Dua genellikle “iyi bir şey istemek” olarak algılanır. Oysa Kur’an’a göre dua; insanın niyetinin, idrak seviyesinin ve Allah tasavvurunun aynasıdır. Bu nedenle Kur’an, sadece kabul edilen dualardan değil; yanlış yönelmiş, bozulmuş ve hatta şer talep eden dualardan da söz eder.
Kur’an’ın sarsıcı tespiti şudur:
“İnsan hayrı ister gibi şerri ister. İnsan çok acelecidir.” (İsrâ 11)
Bu ayet, Allah’a şer için dua etme hâlinin istisna değil, insanın fıtrî zaaflarından biri olduğunu açıkça ortaya koyar.
1. Şer Duasının Kaynağı: Acelecilik ve Körlüğü
Kur’an’a göre insanın temel problemlerinden biri aceleciliktir (ʿacel). Acelecilik, olayların hikmetli sonucunu değil, yalnızca anlık rahatlamayı hedefler:
“Eğer Allah, insanlara hayrı acele istedikleri gibi şerri de acele verseydi, onların işi bitirilmiş olurdu.” (Yûnus 11)
Bu ayet, ilahî rahmetin bir tecellisi olarak Allah’ın her duaya “istendiği gibi” değil, “gerektiği gibi” icabet ettiğini gösterir. İnsan bazen öfkeyle, bazen intikam duygusuyla, bazen de bunaldığında kendisi ya da başkası için yıkım talep eder. Kur’an bu hâli küfür olarak değil, geçici bir idrak kaybı olarak teşhis eder.
2. Esmâ-i Hüsnâ’yı Yanlış Okumak: El-Mücîb mi, Emr-i Âmade mi?
Şer isteyen insan tipi, Allah’ı hikmet sahibi bir Rab olarak değil; duygusal patlamaların icra memuru gibi algılar. El-Mücîb (duaya cevap veren) ismini, her arzuyu harfiyen yerine getiren bir mekanizma sanır. Oysa Allah aynı zamanda el-Hakîm’dir (her işi hikmetle yapan).
“İnsana bir zarar dokunduğunda yan yatarak, oturarak, ayakta dua eder…” (Yûnus 12)
Buradaki dua; tevekkül ya da ıslah talebi değil, yalnızca acıdan kaçma refleksidir. Bu, insanın Allah’a yönelmesi değil; Allah’ı kendi krizine çekme çabasıdır.
3. Epistemik Engel: Ne İstediğini Bilmemek
Şer için dua eden insan, çoğu zaman şer istediğinin farkında değildir. Kur’an, duanın bilgi ve hikmetten koptuğu noktada tehlikeli hâle geldiğini hatırlatır:
“Hoşunuza gitmeyen bir şey sizin için hayırlı olabilir; sevdiğiniz bir şey de sizin için şer olabilir. Allah bilir, siz bilmezsiniz.” (Bakara 216)
Bu ayet, şer duasının epistemik temelini çözer: İnsan, sınırlı bilgisiyle zan üzerinden talepte bulunmaktadır. Bu noktada dua, bir talep listesi olmaktan çıkar; bir dua ahlakı krizine dönüşür.
4. Şer Talebinin Uç Noktası: Hakikate Karşı Yıkım İstemek
Kur’an, şer duasının patolojik bir boyuta ulaştığı örnekleri de sunar:
“Hani onlar, ‘Ey Allah’ım! Eğer bu senin katından gelmiş bir gerçekse üzerimize gökten taş yağdır…’ demişlerdi.” (Enfâl 32)
Bu örnek, duanın bir hidayet kapısı olmaktan çıkıp, insanın kendisine karşı kullandığı bir silaha dönüşmesinin en trajik biçimidir.
5. Mazlumun Ahı ile Şer Duası Arasındaki İnce Çizgi
Kur’an, adalet arayışı ile kör intikamı birbirinden ayırır:
“Zulme uğrayanın dışında, Allah kötü sözün açıkça söylenmesini sevmez.” (Nisâ 148)
Mazlumun feryadı meşrudur; ancak şer duası ıslahı değil yokluğu hedefler. Kur’anî dua ahlakı, “Onu kahret” dilinden ziyade, “Hakkı batıldan ayır ve bizi doğru yola ilet” bilincini inşa eder.
6. Sonuç: Dua Bir Sonuç Siparişi Değil, İstikamet Talebidir
Kur’an perspektifinde Allah’a şer için dua etmek, itikadî bir tercihten çok; psikolojik, bilişsel ve ahlâkî bir çözülmedir. Sabırsızlığın ve bilgi eksikliğinin ürünüdür. Kur’an bu hâli yaşayan insanı dışlamaz; onu terbiye eder.
Kur’an’ın insana öğrettiği nihai dua düsturu şudur:
“Ne istediğini değil, kime yöneldiğini düzelt.”
Dua, dış dünyayı arzularımıza göre dönüştürme aracı değil; iç dünyamızı Allah’ın hikmetine hizalama sanatıdır.
UYARI / HATIRLATMA
Yorumlar
Yorum Gönder