Hilenin Matematiği ve “Kitab-ı Merkum”
Kalbi Karartan Ameller: Mutaffifîn Suresi Ekseninde Hile, Adalet ve Yazılan Kayıt
1. Kararan Kalp: İçsel Kayıp mı, Nesnel Kayıt mı?
Kur’an, ahlâkî sapmaları soyut birer “günah” olarak değil, yapısal bir dönüşüm olarak anlatır. Özellikle Mutaffifîn Suresi 14. ayetinde geçen “Kella bel ranâ alâ kulûbihim mâ kânû yeksibûn” ibaresi bu dönüşümün özüdür:
“Hayır! Kazandıkları (yapıp ettikleri) şeyler kalplerini paslandırdı.”
Buradaki “ranâ” fiili, pas, kararma, örtme, kabuk bağlama gibi maddî bir süreçtir. Yani Kur’an, kalbi etik ihlallerin bıraktığı tortularla maddeleşmiş bir şekilde resmeder. Dolayısıyla ahlâk, Kur’an’da sadece ahlakî değil ruhsal bir kayıptır.
Kalp artık hakikati algılayamaz hâle gelir.
2. “Onların Yaptıkları” Ne? — Ölçü ve Tartıda Hile
Bu kararmanın Mutaffifîn bağlamında sebebi açıktır:
“Ölçü ve tartıda hile yapanlar…”(Mutaffifîn 1–3)
Kur’an burada sadece ekonomik bir yozlaşmayı değil, adeta toplumsal çürümenin nüvesini teşhis eder. Çünkü ölçü ve tartı:
-
güven
-
hukuk
-
emanet
-
kamusal alan
-
alışveriş
-
sistemsel adalet
gibi kavramların merkezidir. Yani “hile” sadece bir tüccarın müşteriyi kandırması değildir; toplumun ölçülerinin kaymasıdır.
Hile bireysel başlar, sistemselleşince çöküş kaçınılmaz olur.
3. Hilenin Matematiği ve “Kitab-ı Merkum”
Mutaffifîn Suresi’nde bu hilelerin sayısal olarak kayda geçtiği belirtilir:
“…Şüphesiz ki onların kitabı ‘Siccin’dedir.’”(Mutaffifîn 7)
Ve devamında:
“Kitab-ı merkum (rakamlarla işlenmiş yazılı bir belge).”(Mutaffifîn 9)
Buradaki “merkum”, “rakam” / “kod” / “işaretlenmiş” anlamındaki r-q-m kökünden gelir. Bu ifade çok ilginçtir; Kur’an:
-
ahlâkî ihlalleri
-
ekonomik manipülasyonları
-
kamusal düzenbazlıkları
bir kayıt sistemi ile ilişkilendirir. Yani:
“Hilenin muhasebesi vardır; hile yapan kendini akıllı sanır ama yaptığı her birim yazılır.”
Burada Kur’an’ın kullandığı dil, matematiksel ve arşivseldir. Bu, adaletin metafizik alanını veri ve kayıt diliyle tasvir eder.
4. Hile ve Kozmik Adalet
Kur’an’da hile yapanlar kendilerinin kaybettiğini en son fark ederler:
-
Adaleti zayıflatırlar
-
Güveni çözerler
-
Toplumu bozarlar
-
Kendi kalplerini öldürürler
Bu yüzden Mutaffifîn Suresi’nde cümle, psikolojik-ahlâkî bir çöküş ile hukukî-kozmik bir yargıyı birleştirir:
Bir: Kalp kararır.İki: Kayıt tutulur.Üç: Siccin’e mühürlenir.
Bu dizilim kaderci değil; sebep-sonuç dizilimidir.
5. Ekonomiden Metafiziğe: Tartı Bir Dünya Meselesi Değil
Allah’ın ölçü-tartı kavramı başka ayetlerde de devasa bir çerçeve kazanır:
“Ölçüde ve tartıda adaleti gözetin.” (En’am 152)
“Göğü O yükseltti ve mizanı O koydu.” (Rahman 7)
Rahman Suresi’ndeki “mizan” kavramı, evrenin fiziksel düzenini tartı ve denge metaforuyla resmeder.
Yani Mutaffifîn’deki ticari tartı meselesi aslında mizanın ihlâlidir.
6. Bugüne Düşen Mesaj — Düzenbazlığın Modern Biçimleri
Kur’an’daki “tartı hilesi” bugün:
-
veri manipülasyonu
-
finansal spekülasyon
-
fiyat oyunları
-
kalite düşürme
-
enformasyon saptırma
-
imaj üretimi
-
marka yanılsaması
-
ölçü standardı oynama
gibi yüzlerce post-modern mutaffifîn türeviyle karşımıza çıkar.
Kalp kararmasının sebebi sadece “efendim 300 gram eksik verdi” meselesi değildir.
Bu yüzden modern dünyada Mutaffifîn:
“Hile = pazarlanmış gerçeklik”“Mizan = hakikat”
diyebiliriz.
7. Sonuç: Hile Lüks Değil, Kalbin Bedelidir
Mutaffifîn Suresi, kısa fakat çarpıcı bir hakikat öğretir:
Ve en çarpıcı mesaj şudur:
Amel, kalbi şekillendirir; kalp kaderi belirler.
Kur’an’da etik dışı fiiller ceza sebebi değil, dönüşüm mekaniğidir.
UYARI / HATIRLATMA
Yorumlar
Yorum Gönder