Allah’a Eziyet Mümkün mü?

“Allah’a ve Resûlü’ne eziyet edenler var ya; Allah onlara dünyada da ahirette de lanet etmiştir ve onlar için alçaltıcı bir azap hazırlamıştır.”(Ahzâb, 57)

Bu ayet, Kur’an’ın okuyucuyu bilinçli biçimde duraksattığı eşik ayetlerden biridir. Çünkü soru kaçınılmazdır:
Mutlak, Ganiyy, Azîz olan Allah’a nasıl eziyet edilebilir?

Bu soru, basit bir itiraz değil; Kur’an’ın tenzih ilkesini (Allah’ı her türlü noksanlıktan uzak tutma) ciddiye alan her okuyucunun zihninde doğması gereken meşru bir sorudur. Ayetin gücü de tam burada ortaya çıkar: Kur’an, Allah’ı savunmak için değil, insanı ifşa etmek için bu dili kullanır.

---

1. Tenzih ve Beşerî Dil Arasındaki İlahi Denge

Kur’an, Allah hakkında konuşurken iki uçtan da kaçınır:

• Allah’ı insanlaştıran kabalık,

• Allah’ı hayattan koparan soyut metafizikten.

Bu nedenle Kur’an’da:

• Allah’a “borç verilmesi”,

• Allah’a “yardım edilmesi”,

• Allah’ın “unutulması”,

• Allah’a “eziyet edilmesi”
  gibi ifadeler yer alır.

Bunların hiçbiri ihtiyaç ya da zarar ifade etmez. Aksine, insanın Allah’la kurduğu ilişkinin ahlâkî niteliğini görünür kılar.

---

2. “Eza” ile “Zarar” Arasındaki Teolojik Ayrım

Kur’an bu ayrımı açık biçimde koyar:

“Onlar Allah’a asla bir zarar veremezler.”(Âl-i İmrân, 176)

Burada kullanılan kelime “durr” dur: Yapıyı bozan, eksilten, zarar veren etki.
Ahzâb 57’de ise “eza” kelimesi geçer.

Eza:

• Zarar vermek değil,

• Değeri hedef almak,

• Hakkı hafife almak,

• Hukuku çiğnemektir.

Bir insan güneşe taş atarsa güneş zarar görmez; ama o kişi güneşin düzenine karşı küstah bir tavır sergilemiş olur.

Allah’a eziyet de tam olarak budur:
Allah’ın zatına değil, O’nun yeryüzündeki hukukuna, ayetlerine ve temsil ettiği hakikate yönelen bir saldırı.

---

3. Temsilî Eziyet: Allah’ın Kendisiyle Özdeşleştirdiği Alanlar

Kur’an’da Allah, bazı alanları doğrudan kendiyle ilişkilendirir. Bu ilişki, ontolojik değil ahlâkî ve temsilidir.

Bu çerçevede:

• Yetimin hakkını yemek → Allah’ın rahmet tecellisine eziyettir.

• Zulmü yaygınlaştırmak → Allah’ın adalet muradına eziyettir.

• Doğayı tahrip etmek → Allah’ın kozmik ayetlerine eziyettir.

• Mümini itibarsızlaştırmak → Allah’ın şahit kıldığı insan onuruna eziyettir.

Bu nedenle Kur’an’da mazluma yapılan zulüm, sıradan bir sosyal suç değil; ilahi düzene karşı işlenmiş bir cürüm olarak değerlendirilir.

---

4. Allah’ın Gayreti ve Dokunulmaz Alanlar (Hudûdullah)

İslam düşüncesinde “Gayretullah”, Allah’ın izzetini ve sınırlarını koruyan ilahi hassasiyeti ifade eder.
Bu, Allah’ın incinmesi değil; ihlalin karşılıksız kalmaması demektir.

“Allah kötü sözün açıkça söylenmesini sevmez; ancak zulme uğrayan müstesnadır.” (Nisâ, 148)

Bu ayet bize şunu öğretir:
Allah, zulme uğrayanın hukukunu kendi hukuku gibi sahiplenir.

Dolayısıyla:

• Zulüm → sadece kul hakkı değil,

• Aynı zamanda Allah’a yönelik bir eziyet girişimidir.

Ahzâb 57’deki lanetin şiddeti, işte bu “bilinçli ihlal”den kaynaklanır.

---

5. Allah ve Resûl’ün Birlikte Zikredilmesi

Ahzâb 57’de Allah ve Resûl birlikte anılır çünkü:

• Resûl, vahyin hayattaki somut karşılığıdır.

• Ona yönelen saldırı, mesajın kendisini etkisizleştirmeyi hedefler.

Ahzâb Suresi’nin bağlamında:

• Dedikodu,

• Dilsel saldırı,

• Algı operasyonu,

• Münafık dili ön plandadır.

Yani burada söz konusu olan şey:
Kılıçla değil, dille yapılan bir savaştır.

---

6. Kur’an’daki Temsil Dili? 

Kur’an’ın temsilî dili tutarlıdır:

• “Allah’a yardım ederseniz…” (Muhammed, 7)
  → Allah’ın davasını omuzlamak.

• “Allah’ı unutanlar…” (Haşr, 19)
  → İlahi ilkeleri hayattan silmek.

• “Allah’a borç vermek”
  → Malı, adalete ve rahmete yatırmak.

Bu dil bize şunu öğretir:
Allah’a yönelen her söz, aslında insanın kendi konumunu belirler.

---

7. Güncel Tehlike: Dindarlık Maskesi Altında Eziyet

Bugün Allah’a en ağır eziyet biçimi:

• Allah’ın adını kullanarak zulüm yapmak,

• Kendi ideolojisini “ilahi emir” gibi sunmak,

• Allah’ı adaletsizliğin sponsoru gibi göstermek.

“Allah’ın mescitlerinde O’nun adının anılmasını engelleyen ve onları tahrip etmeye çalışanlardan daha zalim kim olabilir?” (Bakara, 114)

Bu sadece mekân yıkımı değil; hakikatin temsilini sabote etmektir.

Kur’an’a göre:

“Allah adına yalan uydurmak” (En‘âm, 21)
ulûhiyet makamına yönelmiş en ağır sözlü eziyettir.

---

Sonuç: Allah Zarar Görmez, İnsan Kendini İhraç Eder

Ahzâb 57’nin nihai mesajı şudur:

Allah’a eziyet; O’nu incitmek değil,
O’nun insanlık için kurduğu rahmet, adalet ve haysiyet düzenini sabote etmektir.

Bu yüzden ayetin sonunda lanet vardır:

• Çünkü lanet, keyfî bir ceza değil,

• Rahmet alanının dışına düşmenin adıdır.

Rahmeti sabote eden, doğası gereği o rahmetin dışında kalır.

Bu ayet:

• Allah’ı savunmaz,

• İnsanı teşhir eder.

Ve şunu ilan eder:

Allah’a yönelen her eziyet, sahibine geri döner.