​KURAN’DA “Biz” Kim❓️

​

Giriş: Basit Bir Soru, Derin Bir Sarsıntı

Kur’an bazen hakikati uzun tartışmalarla değil, tek bir soru ile öğretir:

“Ektiğiniz tohumu düşündünüz mü?

Onu siz mi bitirip yetiştiriyorsunuz, yoksa bitirip yetiştiren Biz miyiz?” (Vâkıa 63–64)

Bu ayet, insanın gündelik bir eylemi üzerinden otorite, fail, güç ve hakikat meselesini kökten sorgular.

Ve tam burada kritik soru doğar:

Kur’an’ın ‘Biz’ dediği kimdir?

1. Ayetin Yöntemi: Faili Ayırmak

Ayet üç aşamalı bir muhakeme kurar:

İnsan fiili: Ekmek

Doğal süreç: Bitmek / yetişmek

Gerçek fail: Biz

İnsan tohumu toprağa bırakır,

ama onu canlandırmaz,

programlamaz,

hücreyi bölmez,

genetiği işletmez,

hayatı başlatmaz.

Kur’an burada insan eylemi ile ilâhî fiili bilinçli olarak ayırır.

2. “Biz” = İnsanlar Topluluğu mu?

Hayır.

Çünkü ayette karşıtlık nettir:

“Siz mi…?”

“Yoksa Biz mi?”

Eğer “Biz” insanları kapsasaydı, bu karşıtlık anlamsız olurdu.

Kur’an mantık hatası yapmaz.

Dolayısıyla burada “Biz”:

insan kolektifi değil,

çiftçi değil,

toplum değil,

üretim zinciri hiç değildir.

3. “Biz” = Melekler mi?

Kur’an’da melekler icra eden, uygulayan varlıklar olarak geçer.

Ama:

Melekler kaynak değildir,

failin kendisi değildir,

yetki sahibi değildir.

Bu ayette söz konusu olan:

Hayat verme

Yasayı işletme

Varoluşu başlatma

Bu yetki Kur’an’a göre yalnızca Allah’a aittir.

4. Kur’an’daki “Biz” Dili Nedir?

Kur’an’da Allah bazen:

“Ben” der → doğrudan hitap

“O” der → tanıtım

“Biz” der → kudret, sistem ve yasa dili

Bu bir çokluk değil,

bir şirk ifadesi hiç değildir.

Bu, şahıs dili değil, otorite dilidir.

Tıpkı:

“Biz karar verdik.”

“Biz yürürlüğe koyduk.”

Bu ifadelerde tek otorite,

ama çok katmanlı icra vardır.

5. “Biz” = İlâhî Yasalar + Kudret

Vâkıa 63–64’teki “Biz” şu anlama gelir:

• Hayat yasalarını koyan,
• Tohuma programı yükleyen,
• Toprağı uygun hale getiren,
• Suyu taşıyan,
• Güneşi ölçüyle veren,
• Hücreyi bölünmeye zorlayan,
• Süreci kesintisiz işleten kudret.

Yani:

“Biz” = Allah’ın kurduğu ve yönettiği varlık düzeni

Ama otorite hâlâ tektir.

Kur’an bu yüzden başka yerde şöyle der:

“Yaratan hiç düşünmez mi?” (Mülk 14)

6. Ayetin Asıl Mesajı: Yetki Kime Ait?

Bu ayet tarım öğretmiyor. Tevhid öğretiyor.

Şunu söylüyor:

Sen sebebe dokunuyorsun,

ama sonucu yaratmıyorsun.

İnsan:

Ektiği için kibirlenir,

Ürettiğini sanır,

Sahiplenir,

Hakkı kendinde görür.

Kur’an bu vehmi tek soruyla yıkar.

7. Modern Şirk Biçimine Cevap

Bugün insan şöyle diyor:

• “Bilim yaptı”
• “İnsan başardı”
• “Teknoloji üretti”

Kur’an ise Vâkıa 63–64 ile cevap verir:

“Bitiren siz misiniz?”

Sebep olmak ≠ yaratmak

Kontrol etmek ≠ var etmek

Kullanmak ≠ sahip olmak

Sonuç: “Biz” Kimin Sözü?

Vâkıa 63–64’teki “Biz”:

çok tanrılılık değil,

mecaz değil,

belirsizlik hiç değildir.

Bu:

Mutlak kudretin,

evrensel yasaların,

tek otoritenin diliyle konuşmasıdır.

Kur’an insanı şuna çağırır:

Ektiğini fark et,

ama bitirenin sen olmadığını unutma.

Çünkü tohum senden,

ama hayat senden değil.

​UYARI / HATIRLATMA

Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.

Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın. 

Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.

Diğer kategorize edilmiş yazılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz

• 🗝 KONU BAŞLIKLARI 🔻