DÜNYA DÜZENİ

-

 


DÜNYA DÜZENİ 

Mîzân ve Ekonomik Disiplin

“Göğü yükseltti ve mizanı koydu.” (Rahmân 55:7)


Mîzân, Kur’ân’da sadece “adalet/terazi” değil; ölçü, denge, uyum, oran, disiplin, sınır ve üretim döngüsü anlamına gelir. Evreni tanımlayan fiziksel düzen de, toplumsal ekonomi de aynı kavram çerçevesinde okunur.

1. Mîzân: Kozmik Disiplin ve Ekonomi

Kur’ân’ın ilk vurgusu kozmiktir:

“O, göğü yükseltti ve mîzanı koydu. Sakın mîzanda taşkınlık yapmayın. Ölçüyü adaletle tutun, terazide eksiltmeyin.” (55:7–9)

Burada fiziksel evren, pazar düzeni, ekonomik ölçü, gıda ve ticaret birlikte çerçevelenir. Çünkü ekonomik bozulma, evrenin ahengiyle çelişen bir “taşkınlık”tır.

2. Tartı, Ağırlık, Fiyat: Mikro Ekonomik Mîzân

“Ölçü ve tartıyı adaletle yapın…” (En’âm 6:152)
“Ölçüyü ve teraziyi doğrultun, insanlara eksik vermeyin.” (A’râf 7:85)
“Ölçüyü tam tutun, tartıyı doğru terazi ile yapın.” (İsrâ 17:35)

Bunlar sadece dükkân pazarı değil; fiyatlandırma, standardizasyon, kalite, tüketici korunması, haksız kazanç ve enflasyon gibi çağdaş ekonomi konularıdır. Mîzân burada kalibrasyon standardıdır: ISO, TÜFE, kalite, gıda güvenliği gibi modern kurumlar buna dayanır.

3. İsraf ve Tüketim Ekonomisi

Mîzan’ın düşmanı israftır:

“Yiyin için fakat israf etmeyin.” (A’râf 7:31)

Bu ayet salt ahlak değil; tüketim ekonomisi, kaynak yönetimi, enerji disiplini, sürdürülebilirlik kavramlarıdır. Bugün tıp, ekoloji, mühendislik aynı sonuca gelmiştir:
Dünya ekonomisi israf temelli yürürse sistem çöker.

4. Kamu Ekonomisi: Fey, Zekât, Gıda Kontrolü

Kur’ân’ın mali düzenlemesinde üç kritik araç vardır:

a. Fey (kamu gelirleri)

“…İçinizde sadece zenginler arasında dolaşan bir servet olmasın diye…” (Haşr 59:7)

Bu, güncel literatürde rant kontrolü, kamu malı, zenginlik sirkülasyonu ve antimonopol politikasıdır.

b. Zekât (servet dolaşımı + alt gelir güvenliği)

Zekât sadece sosyal yardım değil; serveti dolaştırma, likidite, alt kesim güvenliği, talep üretimi fonksiyonları taşır.

c. Gıda-Sağlık Denetimi

“Helal ve tayyib olanlardan yiyin.” (Bakara 2:168; Maide 5:88)

Burada helal, hukuki; tayyib, kalite-fiziksel sağlık standardıdır. Modern kavramlar:
gıda güvenliği, hijyen, toksikoloji, tıp, tarım verimliliği, halk sağlığı.

5. Üretim, Döngü ve Doğal Sermaye

Kur’ân ekonomi dengesini doğal sermaye döngülerine yaslar:

“O, gökten su indirir… rızık olarak size ürünler çıkarır.” (Bakara 2:22)
“O, ölçüyle indirdi.” (Hicr 15:21)

Mîzan burada “sınır + ölçü + yenilenebilirlik”tir. Bugün ekonomi bilimi bunu:

  • kapasite sınırı

  • doğal kaynak yönetimi

  • karbon döngüsü

  • ekosistem ekonomisi

başlıklarıyla yakaladı.

6. Özel ve Kamusal Mîzan: Servet — Borç — Risk

Kur’ân;

  • aşırı borçlanmayı

  • aşırı risk almayı

  • spekülasyonu

  • rant birikimini

mîzan sapması sayar.

“Ey iman edenler! Borçlandığınızda… yazın.” (Bakara 2:282)

Bu ayet dünya finans tarihinin ilk borç-güvenlik maddesidir.
Bugünün muhasebe, noterlik, piyasa risk yönetimi, hukuk temini buradan çıkar.

7. Tıp, Mühendislik, Finans: Bilim Sonradan Fark Etti

Bugün bilim dünyası açıkça şunu kabul ediyor:

  • tıp → beslenme, gıda toksini, israf

  • mühendislik → ölçü, kalibrasyon, standardizasyon

  • finans → servet dolaşımı, anti-monopol, borç hukuku

  • ekoloji → yenilenebilir döngü, sürdürülebilirlik

  • ekonomi → enerji + kaynak + tüketim dengesi

Bütün bunların Kur’ân’daki adı: Mîzân.

Sonuç: Mîzân = Dünyanın Ekonomik Anayasası

Kur’ân’ın ekonomi dili üç esas üzerine kurulur:

  1. Ölçü (standardizasyon)

  2. Denge (dağılım + dolaşım)

  3. Sınır (israf + taşkınlık + tekelleşme)

Bu, sadece “ahlak” değil; dünya düzeni teorisidir.


UYARI / HATIRLATMA


Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.

Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın. 

Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.

Diğer kategorize edilmiş yazılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz

Yorumlar

Yorum Gönder

Öne çıkan Makaleler

Kurana göre Sevgi ile Aşk ❤

-
Resim
❤ Kurana göre Sevgi ile Aşk Sevgi ile aşk arasındaki en belirgin ve temel fark; aşkın, daima sahip olmak ve sahip olunmak, sevginin ise anlamak ve paylaşmak üzerine kurulmuş ve kurgulanmış olmasıdır. Bu nedenle aşk tutkuyu , dolayısıyla tutsaklığı , sevgi ise merhameti , paylaşmayı, sorumluluğu, dolayısıyla ahlak ve var olmayı temsil eder. Ahlak ve var olma bir araya geldiğinde özgürlük tezahür eder.   Bunun için sevgi, bir duygu olmanın ötesinde bir   özgürleşme /özgürleştirme halidir. Ahlak ve özgürlük birbirinin varlık sebebidir. Biri olmadan diğeri olmaz. Olsa da varlığını devam ettiremez. Aşkta almak , sevgide vermek esastır. Aşk, görünüşü ve gücü; sevgi, emek ve sorumluluğu önemser. Şöyle de denebilir; aşk, aşıktan sorgusuz süalsiz bir bağlanmayı , sevgi ise sevenden, sevdiğine kol kanat germesini ister veya bekler. Birincisi benmerkezci ( çıkar/sahiplenme esastır ), ikincisi ise bizmerkezcidir ( ilke ve birliktelik/hayat esastır ). Dolayısıyla ilki hayat...
Read more »

YASAK MEYVE ? 🍎

-
Resim
ÂDEM KISSASI ve KAVRAMSAL ÇÖZÜMLEME A‘râf 7/19–27: “Ey Âdem! Sen ve eşin cennete yerleşin, dilediğiniz yerden yiyin; ancak şu ağaca yaklaşmayın, yoksa zalimlerden olursunuz.” Şeytan, onların örtülmüş çirkinliklerini ortaya çıkarmak için vesvese verdi ve dedi ki: “Rabbinizin bu ağacı size yasaklaması, sizin iki melek (veya melik) olmamanız ya da ebedî kalıcılardan kılınmamanız içindir. Gerçekten ben sizin iyiliğinizi isteyenlerdenim” diye yemin etti. Böylece onları aldatarak saptırdı. Ağaçtan tattıklarında, çirkinlikleri kendilerine açığa çıktı ve üzerlerini cennet yapraklarıyla örtmeye başladılar. Rableri onlara şöyle seslendi: “Ben sizi bu ağaçtan men etmemiş miydim? Ve şeytanın sizin apaçık düşmanınız olduğunu söylememiş miydim?” Dediler ki: “Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, elbette hüsrana uğrayanlardan oluruz.” Allah dedi ki: “Birbirinize düşman olarak inin. Yeryüzünde bir süreliğine sizin için bir yerleşim ve geçimlik olac...
Read more »

Habibullah demek ŞİRKTİR 📣

-
📣 Habibullah demek ŞİRKTİR Allah SEVGİLİ Edinir mi?         Sevgili, en sevgili, çok sevgili, double sevgili… Türkçeye zimmetlenmiş karşılığı “habib”. Allah’a zimmetlendirilen karşılığı ise “habibullah”. Yani “Allah’ın sevgilisi”.     Habib kelimesi lugatta, kökeninde sevgi barındıran başka manalara da geliyor. Fakat halk arasında bildik “ sevgili ” manasını taşıyor.   Habibullah diye nitelenen insan,  Allah’ın “ Allah’ın resulü ve Nebilerin sonuncusu ” (33/40) olarak nitelediği Muhammed Peygamber’den (selam olsun) başkası değildir.   Peki bu sözün kaynağı ne olaki?  Allah’a mı ait, yoksa birileri tarafından O’na isnad mı ediliyor?    Her uydurulan yalan gibi bu da Allah'a  isnad edilen bir söz elbette.  Kur’an’ın hiçbir ayetinde “habibullah” ifadesi geçmemektedir.   Peki nasıl oluyor da bu sözcük geçmişten günümüze dek kendilerine “İslam toplumu” denen toplumlar tarafından Allah adın...
Read more »