KUR’AN’DA MEŞRUİYETİN MÜHRÜ

-

 


KUR’AN’DA MEŞRUİYETİN MÜHRÜ: SULTAN KAVRAMI

Giriş: Hakikat ve Selahiyet Arasındaki Bağ

Kur’an-ı Kerim, insanı sadece bir şeye inanmaya çağırmaz; inandığı şeyin dayanağını sorgulamasını da emreder. Bu sorgulamanın merkezinde "Sultan" (سُلْطَان) kavramı yer alır. Günümüzde sadece siyasi bir makam adı olarak algılansa da sultan, Kur’an sözlüğünde bir iddianın gökten yere, bilgiden eyleme kadar sahip olması gereken "ilahi onay ve sarsılmaz delil" demektir. Sultanı olmayan her iddia "batıl", her otorite "tağut" ve her inanç "kuruntu" (zann) mesabesindedir.

1. Semantik Köken: Kalbe ve Akla Nüfuz Eden Kuvvet

"S-u-l-t" kökü, sözlükte sertlik, keskinlik ve galibiyet demektir. Ancak Kur’an bu kelimeyi maddî bir kılıçtan ziyade, "hüccet" (kesin kanıt) anlamında kullanır. El-İsfahani’nin tabiriyle sultan; muhatabın aklını ve kalbini susturan, reddedilmesi mümkün olmayan "beyyine" (açık delil) demektir.

Kur’an’da bu kavram şu üç unsuru cem eder:

  • İlim (Marifet): Gerçeğe uygun bilgi.

  • Hüküm (Kazâ): Karar verme yetkisi.

  • Kudret (İmkan): Uygulama gücü.

2. "Sultanı Olmayan Din": Hurafelerin İptali

Kur’an, müşriklerin ve ehli kitabın uydurduğu bid’atleri mahkum ederken tek bir soru sorar: "Buna dair bir sultanınız var mı?"

"Onlar, Allah’ın kendisi hakkında hiçbir sultan (indirilmiş delil ve yetki) indirmediği şeyleri O’na ortak koşuyorlar." (Âl-i İmrân, 151)

Bu ayet-i kerime, din adına ortaya konulan her türlü uygulamanın "Tenzil" (vahiy) kaynaklı bir yetki belgesine dayanması gerektiğini ihtar eder. Eğer Allah bir şeye "sultan" indirmemişse, o şey insanın kendi nefsinden uydurduğu bir "isimden" ibarettir (Necm, 23). Yani sultan, dinin asalet ve saflığını koruyan ilahi bir bariyerdir.

3. Otorite Teorisi: Kimin Adına, Hangi Hakla?

Kur’an’ın otorite felsefesinde "sultan", bir "yetki zinciri" kurar. Hiç kimse kendiliğinden bir şeyi helal veya haram kılamaz (Nahl, 116). Bu yetki ancak Allah’ın verdiği bir sultan ile mümkündür.

  • İnançta Sultan: Taklit değil, tahkik (delil) ister.

  • Amelde Sultan: Heva değil, şeriat (meşruiyet) ister.

  • Hükümde Sultan: Zulüm değil, adalet (hakk) ister.

4. İblis ve Sultan: İradenin Dokunulmazlığı

İnsan ile şeytan arasındaki mücadelede, Allah Teâlâ şeytanın alanını daraltırken "sultan" kavramını kullanır:

"Şüphesiz kullarım üzerinde senin bir sultanın (zorlayıcı gücün ve hukuki yetkin) yoktur." (Hicr, 42)

Buradaki incelik şudur: Şeytanın "vesvesesi" (fısıltısı) vardır ama "sultanı" yoktur. Yani şeytan insanı günaha zorlayamaz, sadece davet eder. İnsan, sultanı (delili ve meşruiyeti) olmayan bir davete uyduğunda sorumluluk kendisine ait olur. Bu da gösterir ki sultan, aynı zamanda bir "sorumluluk" sınırıdır.

5. Siyasi ve Sosyal Meşruiyet: Güç ve Beyyine Dengesi

Kur’an’da sultan, sadece zihnî bir delil değil, bazen de zalime karşı verilen **"haklılık gücü"**dür. Nitekim Hz. Musa, Firavun’un karşısına sadece sözle değil, "Sultanun Mübin" (apaçık bir yetki ve mucize) ile çıkmıştır (Hûd, 96).

  • Eğer güç varsa ama delil/yetki (sultan) yoksa, buna Kur’an lisanında "Zulüm" denir.

  • Eğer delil/hakikat var ama uygulama gücü yoksa, bu "Mustaz’af" (zayıf bırakılmışlık) halidir.

  • Sultan, hakkın kuvvete bürünmüş halidir.

6. Uhrevi Boyut: Hesap Gününde Sultanın Kayboluşu

Ahiret sahnelerinde, dünyadaki sahte otoritelerin ve sığınılan meşruiyet zeminlerinin nasıl çöktüğü sultan üzerinden anlatılır:

"Sultanım (gücüm, delilim ve yetkim) benden yok olup gitti!" (Hâkka, 29)

Dünyada rütbesine, malına veya uydurma inançlarına dayanarak kendine meşruiyet devşirenler, mizan başında bu "sultanın" asılsız olduğunu anlayacaklardır. Gerçek sultan, sadece "Mülkün Sahibi" olan Allah’a aittir.

Sonuç: Dinî Emniyetin Teminatı

Özetle Kur’an-ı Kerim’de "sultan" kavramı; bir iddianın doğruluğunu kanıtlayan delil, bir eylemi meşrulaştıran izin ve bir hükmü yürüten kudretin sentezidir.

"Allah buna dair bir sultan indirmedi" cümlesi, Müslüman zihnini her türlü hurafe, keyfilik ve ruhbanlık baskısından özgürleştirir. Bu kavram bizlere öğretir ki: Sultanı olmayan bir din anlayışı, sadece bir tahayyüldür; sultanı olmayan bir otorite ise sadece bir tahakkümdür. 


UYARI / HATIRLATMA


Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.

Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın. 

Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.

Diğer kategorize edilmiş yazılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz

Yorumlar

Yorum Gönder

Öne çıkan Makaleler

Kurana göre Sevgi ile Aşk ❤

-
Resim
❤ Kurana göre Sevgi ile Aşk Sevgi ile aşk arasındaki en belirgin ve temel fark; aşkın, daima sahip olmak ve sahip olunmak, sevginin ise anlamak ve paylaşmak üzerine kurulmuş ve kurgulanmış olmasıdır. Bu nedenle aşk tutkuyu , dolayısıyla tutsaklığı , sevgi ise merhameti , paylaşmayı, sorumluluğu, dolayısıyla ahlak ve var olmayı temsil eder. Ahlak ve var olma bir araya geldiğinde özgürlük tezahür eder.   Bunun için sevgi, bir duygu olmanın ötesinde bir   özgürleşme /özgürleştirme halidir. Ahlak ve özgürlük birbirinin varlık sebebidir. Biri olmadan diğeri olmaz. Olsa da varlığını devam ettiremez. Aşkta almak , sevgide vermek esastır. Aşk, görünüşü ve gücü; sevgi, emek ve sorumluluğu önemser. Şöyle de denebilir; aşk, aşıktan sorgusuz süalsiz bir bağlanmayı , sevgi ise sevenden, sevdiğine kol kanat germesini ister veya bekler. Birincisi benmerkezci ( çıkar/sahiplenme esastır ), ikincisi ise bizmerkezcidir ( ilke ve birliktelik/hayat esastır ). Dolayısıyla ilki hayat...
Read more »

YASAK MEYVE ? 🍎

-
Resim
ÂDEM KISSASI ve KAVRAMSAL ÇÖZÜMLEME A‘râf 7/19–27: “Ey Âdem! Sen ve eşin cennete yerleşin, dilediğiniz yerden yiyin; ancak şu ağaca yaklaşmayın, yoksa zalimlerden olursunuz.” Şeytan, onların örtülmüş çirkinliklerini ortaya çıkarmak için vesvese verdi ve dedi ki: “Rabbinizin bu ağacı size yasaklaması, sizin iki melek (veya melik) olmamanız ya da ebedî kalıcılardan kılınmamanız içindir. Gerçekten ben sizin iyiliğinizi isteyenlerdenim” diye yemin etti. Böylece onları aldatarak saptırdı. Ağaçtan tattıklarında, çirkinlikleri kendilerine açığa çıktı ve üzerlerini cennet yapraklarıyla örtmeye başladılar. Rableri onlara şöyle seslendi: “Ben sizi bu ağaçtan men etmemiş miydim? Ve şeytanın sizin apaçık düşmanınız olduğunu söylememiş miydim?” Dediler ki: “Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, elbette hüsrana uğrayanlardan oluruz.” Allah dedi ki: “Birbirinize düşman olarak inin. Yeryüzünde bir süreliğine sizin için bir yerleşim ve geçimlik olac...
Read more »

Habibullah demek ŞİRKTİR 📣

-
📣 Habibullah demek ŞİRKTİR Allah SEVGİLİ Edinir mi?         Sevgili, en sevgili, çok sevgili, double sevgili… Türkçeye zimmetlenmiş karşılığı “habib”. Allah’a zimmetlendirilen karşılığı ise “habibullah”. Yani “Allah’ın sevgilisi”.     Habib kelimesi lugatta, kökeninde sevgi barındıran başka manalara da geliyor. Fakat halk arasında bildik “ sevgili ” manasını taşıyor.   Habibullah diye nitelenen insan,  Allah’ın “ Allah’ın resulü ve Nebilerin sonuncusu ” (33/40) olarak nitelediği Muhammed Peygamber’den (selam olsun) başkası değildir.   Peki bu sözün kaynağı ne olaki?  Allah’a mı ait, yoksa birileri tarafından O’na isnad mı ediliyor?    Her uydurulan yalan gibi bu da Allah'a  isnad edilen bir söz elbette.  Kur’an’ın hiçbir ayetinde “habibullah” ifadesi geçmemektedir.   Peki nasıl oluyor da bu sözcük geçmişten günümüze dek kendilerine “İslam toplumu” denen toplumlar tarafından Allah adın...
Read more »