Hadis Literatürü Neden Tevrat Alıntılarıyla Dolu❓️
Hadis Literatürü ve İsrailiyat: Bir Zihniyet Dönüşümü
Giriş: Tasdikten Taklide Geçiş
Kur’an-ı Kerim, kendisini önceki vahiylerin bir "tashihçisi" (düzelticisi) ve "müheymin"i (denetleyicisi) olarak tanımlar. Ancak tarihsel süreçte hadis literatürü, Kur’an’ın bu denetleyici vasfını pasifize ederek, önceki kültürlerin anlatılarını İslamileştirme aracına dönüşmüştür. Bu bir kültürel alışveriş değil, Kur’an merkezli din tasavvurunun rivayet merkezli bir yapıya evrilmesidir.
1. İsrailiyat Kapısının Açılması: Denetimsiz Nakilcilik
Erken dönemde ortaya çıkan "İsrailoğulları'ndan anlatın, bir sakınca yoktur" anlayışı, Kur’an’ın süzgecini devre dışı bırakmıştır. Oysa Kur’an, bilginin kaynağını ve doğruluğunu sorgulamayı emreder:
"Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme; çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan sorumludur." (İsrâ, 36)
Bu ayete rağmen, Tevrat kökenli rivayetler "Peygamber sözü" (hadis) kisvesine büründürülerek kutsallaştırılmış; vahiyle çelişen detaylar dahi "hikmet" olarak kabul edilmiştir.
2. Rivayet Taşıyıcıları ve Zihniyet Kayması
Ka‘b el-Ahbâr ve Vehb b. Münebbih gibi isimlerin nakilleri, Müslüman zihnindeki Allah ve Peygamber tasavvurunu kökten değiştirmiştir. Kur’an’ın aşkın ve eksikliklerden münezzeh Allah tasavvuru (Tenzihi yaklaşım), yerini Tevrat benzeri insanbiçimci (Antropomorfik) bir Tanrı anlayışına bırakmıştır.
- Kur’an’ın Uyarısı: "Onlar Allah’ı hakkıyla takdir edemediler..." (Zümer, 67) ayeti, Allah’a beşerî özellikler atfeden rivayet geleneğine karşı en büyük barikattır.
3. Kur’an’ın Bilinçli Suskunluğunun İhlali
Kur’an, bir hidayet rehberi olarak sadece insanın dönüşümü için gerekli olan "özü" verir. Detaylara (tarih, isim, sayı) girmemesi, bu bilgilerin hidayet için lüzumsuz olmasındandır. Rivayet geleneği ise bu "bilinçli boşluğu" bir eksiklik olarak görüp mitolojiyle doldurmuştur.
- Örnek: Kehf suresinde Ashab-ı Kehf’in sayısı tartışılırken Kur’an; "Onların sayılarını Rabbim daha iyi bilir, onları pek az kimseden başkası bilmez" (Kehf, 22) diyerek "gayba taş atmayı" yasaklar. Ancak hadis literatürü bu uyarıyı görmezden gelerek her kıssaya onlarca İsrailiyat temelli detay eklemiştir.
4. Şeriat Tasavvurunda Yahudileşme Temayülü
Kur’an, dini "kolaylaştırmak" ve "zincirleri kırmak" için gelmiştir. Ancak rivayetlerle örülen fıkıh, tıpkı Yahudi Talmud geleneğinde olduğu gibi dini bir "yasaklar ve detaylar manzumesine" dönüştürmüştür.
- Bakara Suresi ve İnek Kıssası: İsrailoğulları’nın her detayı sorarak dini zorlaştırması (Bakara, 67-71) Kur’an’da bir eleştiri olarak anlatılırken; İslam fıkhında en küçük ayrıntıların (örneğin sakal boyu, hangi ayakla girileceği vb.) dinin aslı gibi sunulması, aynı metodolojik hatanın tekrarıdır.
5. Kur’an’ın Tarihsel Uyarısı: "Kitabı Arkalarına Attılar"
Metninde belirttiğin "Hahamları rab edinme" meselesi, bilginin otoriteleşip vahyin önüne geçmesidir:
"Onlar, Allah’ı bırakıp hahamlarını, rahiplerini ve Meryem oğlu Mesih’i rabler edindiler. Oysa onlara tek olan Allah’a ibadet etmeleri emredilmişti." (Tevbe, 31)
Bu ayet, bir sınıfın (ulema veya ruhban) helal ve haram belirleme yetkisini kendinde görmesini "şirk" olarak niteler. Rivayet dini, Kur’an’ın açık ayetlerini "nesih" (geçersiz kılma) yetkisini hadislere vererek tam da bu uyarılan noktaya savrulmuştur.
6. Rivayet Dininin Siyasi İşlevi: İtaat Kültürü
İsrailiyat kökenli hadislerin çoğu, kaderci bir dünya görüşünü ve otoriteye mutlak itaati besler. Kur’an’ın direnişçi, sorgulayıcı ve adalet merkezli dili; rivayetlerin "Sultan’a itaat" ve "Kaderine razı ol" söylemiyle etkisiz hale getirilmiştir.
Sonuç: Bir Zihniyet İnşası Olarak İsrailiyat
Hadis literatüründeki Tevrat etkisi, basit bir "hikaye anlatıcılığı" değildir. Bu, İslam’ın tevhidi ve aklî zemininden kaydırılarak, şekilci ve nakilci bir Yahudi şeriatı modeline dönüştürülmesi projesidir.
Kur’an; "Siz hiç akletmez misiniz?" diye sorarken, rivayet dini "Sen bilmezsin, nakledenler bilir" der. Bugünün görevi, Kur’an’ın "furkan" (doğruyu yanlıştan ayıran) vasfını tekrar kuşanarak, dini bu yabancı unsurlardan arındırmaktır.
UYARI / HATIRLATMA
Yorumlar
Yorum Gönder