Kamerî Takvimindeki Evrensellik
Kur’an’ın Kamerî Takvimindeki Evrensellik Sırrı
Evren, ilahî bir mimarinin matematiksel kesinliğiyle örülmüştür. Bu mimaride zaman yalnızca kronolojik bir akış değil; adaletin, eşitliğin ve birliğin tecelli ettiği bir düzendir. Kur'an, zamanı ölçerken Güneş ve Ay’ı birlikte zikreder; fakat ibadetlerin merkezine Kamerî sistemi yerleştirir. Bu tercih, coğrafyayı aşan evrensel bir eşitlik manifestosudur.
1. Gökyüzündeki Ortak Dil: Hilâl
“Sana hilallerden sorarlar. De ki: Onlar insanlar ve hac için vakit ölçüleridir.” (2:189)
Ayetin “lin-nâs” (insanlar için) vurgusu, takvimin belirli bir bölgeye değil tüm insanlığa ait olduğunu gösterir. Hilâl, gökyüzünde ortak bir zaman dili kurar.
-
Ay’ın evreleri küreseldir.
-
Dolunay, hilâl ve diğer menziller dünyanın her yerinde aynı astronomik döngünün parçasıdır.
-
Mevsimlere sabit değildir.
Güneş iklim üretir; Ay ise zaman bilinci üretir. Bir kutup dairesinde yaşayanla ekvatorda yaşayan, aynı ayı paylaşır. Böylece takvim, coğrafyanın değil göğün referansına bağlanır.
2. Güneş’in Yerelliği, Ay’ın Evrenselliği
“Güneş ve Ay bir hesaba göredir.” (55:5)
Güneş, mekânsal farklılık üretir:
-
Kuzey yarımküre kış yaşarken güney yaz yaşar.
-
Gün uzunlukları değişir.
-
Kutuplarda ekstrem durumlar oluşur.
Ay yılı ise yaklaşık 354 gündür ve güneş yılından 11 gün kısadır. Bu fark, Ramazan’ın 33 yıllık döngüde tüm mevsimleri dolaşmasını sağlar.
Bu sistem sayesinde:
Eğer ibadetler güneş takvimine sabitlenseydi, ibadet mevsimsel ayrıcalığa dönüşebilirdi. Kamerî sistem bu ayrıcalığı ortadan kaldırır.
3. Nesi’ Yasağı: İlâhî Akışa Müdahaleye Reddiye
“Şüphesiz nesi’ küfürde ileri gitmektir.” (9:37)
Nesi’, ayların yerini değiştirerek mevsime sabitleme girişimiydi. Bu müdahale:
-
Zamanı coğrafyaya mahkûm eder
-
Evrensel döngüyü bozar
-
İlâhî takdiri beşerî müdahaleye açar
Kur’an bu pratiği reddederek takvimin doğal akışını korur. Zamanın akışkan kalması, dinin hiçbir kültüre veya iklime sabitlenmemesini sağlar.
4. Ekstrem Coğrafyalar: Güneşin İflas Ettiği Nokta
Kutup bölgelerinde güneş aylarca batmaz veya doğmaz. Güneş merkezli bir vakit sistemi burada uygulanamaz hâle gelir.
Bu çözümlerin zemini kamerî sistemdir. Ay evrenseldir; gün uzunluğu değişse de ay sabittir.
5. Bilimsel Gerçeklik ve İlâhî Denge
Dünya yaklaşık 23,5° eksen eğikliğine sahiptir. Bu eğiklik:
Eğiklik → Mevsimsel farklılık → Coğrafi eşitsizlik
Güneş sistemi bu eşitsizliği üretir. Kur’an bu fiziksel gerçeği inkâr etmez; fakat ibadet düzenini bu eğiklikten etkilenmeyen kamerî döngüye bağlar.
Sonuçta:
-
Dünyevî işler güneş düzenine göre
-
Ruhî ve ibadî birlik kamerî düzene göre
şekillenir.
6. Kozmik Saat ve Beşerî Eşitlik
“Biz gökyüzünü korunmuş bir tavan kıldık…” (21:32)
Gökyüzü yalnızca fiziksel bir örtü değil; aynı zamanda ilahî ayetlerin sergilendiği bir sahnedir. Ay burada evrensel pusula, Güneş ise yerel fener gibidir.
Kamerî sistemin mesajı açıktır:
-
Kuzeyin güneyden üstünlüğü yoktur.
-
Sıcak iklim soğuk iklimden ayrıcalıklı değildir.
-
Zaman hiçbir coğrafyanın mülkü değildir.
Kur’an’ın takvimi, ibadeti mevsimin değil, vahyin merkezine yerleştirir. Böylece din, dünyanın eksen eğikliğine değil; ilahî ölçüye bağlanır.
Sonuç
Kur’an’ın kamerî takvimi bir astronomi tercihi değil; bir adalet beyanıdır.
Bu yapı, İslam’ın yalnızca belirli bir enleme değil, tüm insanlığa gönderildiğinin kozmik delilidir.
UYARI / HATIRLATMA
Yorumlar
Yorum Gönder