ZİKR-İ HAKÎM
ZİKR-İ HAKÎM
Kur’an-ı Kerim, kendisini pek çok isimle niteler ancak Ali İmran Suresi 58. ayette geçen "ez-Zikru’l-Hakîm" (الذِّكْرِ الْحَكِيم) ifadesi, kitabın hem işlevini hem de sarsılmaz yapısını özetleyen en derin tanımlardan biridir. Bu kavram, sadece "bilgece bir hatırlatma" değil; insan bilincini yerinden oynatan, statükoyu yıkan ve ruhun en derin katmanlarına hitap eden bir **"anlam geometrisi"**dir.
1. "Zikir": Bildiğini Hatırlatmanın Sarsıcı Gücü
Kur’an’ın kendisine "Zikir" (Hatırlatıcı) demesi, insanlık için ilk büyük sarsıntıdır. Bu tanım, hakikatin dışarıdan ithal edilen yabancı bir bilgi değil, zaten ruhun derinliklerinde (fıtratta) kodlanmış olduğunu söyler.
Fıtratın Uyanışı: Modern dünya insanı "bilgi" içinde boğulurken "hikmeti" kaybetti. Zikir, insana yeni bir şey öğretmekten ziyade, üzerini tozla kapattığı "kendi gerçeğini" yüzüne çarpar.
Hatırlayış: Kur’an okurken hissedilen o tuhaf aşinalık hissi, ruhun kendi anadilini hatırlamasıdır. Bu bir "hatırlatmadır" çünkü insan, ahitleşme anından beri bu hakikati özünde taşımaktadır.
2. "Hakîm": Sarsılmaz Bir Mimari ve Kozmik Düzen
"Hakîm" vasfı, Arapça "H-K-M" kökünden gelir ve iki temel boyutu içerir: Hikmet (bilgece amaç) ve İhkâm (sağlamlık/kusursuzluk).
İhkâm (Kusursuzluk): Kur’an, nüzul sürecinde; savaşta, barışta, hüzünde ve zaferde tek bir çelişki barındırmayan devasa bir mantık kalesi inşa etmiştir. Bu "muhkem" yapı, zihni darmadağın eden felsefi bunalımlara karşı sarsılmaz bir limandır.
Eşyayı Yerli Yerine Koymak: Hikmetin tanımı, "bir şeyi olması gereken yere koymaktır." Zikr-i Hakîm; Allah’ı ilahlık makamına, insanı halifelik makamına, maddeyi ise hizmet makamına yerleştirerek modern dünyanın yarattığı değerler karmaşasını bitirir.
3. Psikolojik Bir Hekim Olarak Hikmet: Ruhun İhyası
Zikr-i Hakîm, zihni uyuşturan bir afyon değil, onu ayağa kaldıran bir şifa kaynağıdır. Modern insanın "anlamsızlık" sancılarına karşı cerrahi bir müdahaledir:
Bilişsel Denge: İnsan zihni korku ile ümit arasında savrulur. Hikmet, insanı bu uçurumların kenarından alıp merkezdeki "orta yol"a yerleştirir.
Anksiyete Yönetimi: "Zikr-i Hakîm", olayların dizginlerinin tesadüflerin değil, "Hakîm" (her şeyi hikmetle yöneten) bir iradenin elinde olduğunu hatırlatır. Bu, elinden geleni yaptıktan sonra sonsuz hikmete güvenmenin verdiği muazzam bir ruhsal hafiflemedir.
4. Toplumsal ve Stratejik Hikmet: Düzenin İnşası
Hikmet sadece bireysel bir aydınlanma değil, bir toplumsal sözleşme modelidir.
Adalet Olarak Hikmet: Toplumsal planda hikmet, "hakkı hak sahibine vermektir." Zikr-i Hakîm, güçlünün haklı olduğu bir dünyayı değil, haklının güçlü olduğu bir nizamı (mizan) teklif eder.
Stratejik Karar Alma: Kur’an’ın hikmeti, insana olayların sadece görünen yüzüne (zahir) değil, derinliğine (batın) bakmayı öğretir. Bu bakış açısı, bireyi anlık duygusal tepkiler yerine, uzun vadeli ve "hayırlı" sonuçlara odaklanan stratejik bir akla kavuşturur.
5. Statükoyu Yıkan Bir Manifesto
Zikr-i Hakîm neden sarsıcıdır? Çünkü o, uyuyan bir bilinci teselli etmez; aksine sarsarak uyandırır:
Taklidin Reddi: "Atalarımızı bu yol üzere bulduk" diyen donmuş beyinlere karşı, aklı ve hikmeti bir kamçı gibi kullanır.
Zamanın Ötesinde Bir Güncellik: 1400 yıl önceki bir hitabın, bugün bir laboratuvardaki fizikçinin veya dijital yalnızlık çeken bir gencin kalbine aynı şiddette dokunabilmesi, onun eşyanın hakikatine olan mutlak hâkimiyetinin kanıtıdır.
Sonuç: Ruhun Şah Damarı
"Zikr-i Hakîm", insanı sadece ahlaklı olmaya davet eden bir öğütler dizisi değildir; o, insanın kainattaki yerini sarsılmaz bir mantıkla perçinleyen **"Varlık Sözleşmesi"**dir. Akıl "Hakîm" ismiyle doyuma ulaşırken, kalp "Zikir" ile vatanına dönmüş gibi huzur bulur.
Bu kitap, sadece raflarda duran bir metin değil; her okunduğunda insanın iç dünyasını yeniden düzenleyen, kırık dökük anlam dünyasını tamir eden ve insanı kendi özüne döndüren yaşayan bir Kozmik Hekimdir.
"O, alemler için sadece bir hatırlatmadır (zikirdir)." (Yusuf, 104)
Yorumlar
Yorum Gönder