Kur’ân’da Saldırganla Savaşmak

 

Kur’ân’da Saldırganla Savaşmak: Huşû, Adalet ve Barış 

1. Adaletin Kılıcı ve Kalbin Huşûsu

Kur’ân’da savaş (kıtal), bağımsız bir amaç değil; ahlâkî bir zorunluluk durumunda başvurulan bir araçtır. Bu yönüyle İslam’da savaş, bir imha stratejisi değil; bir ıslah ve denge kurma çabasıdır.

Kur’ân mümini iki zıt gibi görünen vasıfla tanımlar:

• Secdede huşû içinde bir kul

• Zulme karşı ayakta duran bir şahsiyet

Bu iki durum çelişkili değil, tamamlayıcıdır. Çünkü Kur’ân’da huşû, pasiflik değil; nefsin Allah’ın sınırlarına (hudûdullah) teslimiyetidir. Mümin, savaşırken dahi nefsinin değil, ilahî ölçünün emrindedir.

Dolayısıyla Kur’ân’da mesele “savaşmak mı, savaşmamak mı?” değil;

“Hangi sınırlar içinde, hangi bilinçle ve hangi amaçla?” sorusudur.

---

2. Saldırganlık (Bağy ve Udvân) 

Kur’ân’da saldırganlık iki temel kavramla ifade edilir:

• Bağy: Haksız yere taşkınlık, zorbalık

• Udvân: Sınır ihlali, düşmanca saldırı

2.1. Haddi Aşmama İlkesi

Bakara 190:

“Sizinle savaşanlarla Allah yolunda savaşın; fakat haddi aşmayın. Şüphesiz Allah haddi aşanları sevmez.”

Bu ayet savaş hukukunun anayasasıdır. Üç temel sınır koyar:

1. Savaş, saldırıya karşıdır.

2. Amaç Allah yoludur (kişisel çıkar değil).

3. Haddi aşmak yasaktır.

Bu “haddi aşmama” ilkesi, savaşın bile mutlak olmadığını gösterir. İlahi sınırın dışına çıkan savaş, meşruiyetini kaybeder.

2.2. Saldırgan Kimdir?

Kur’ân’a göre saldırgan yalnızca kılıç çeken değildir. Aynı zamanda:

• Anlaşmaları bozan (Tevbe 12–13)

• İnsanları yurtlarından çıkaran (Bakara 191)

• İnanç özgürlüğünü engelleyen (fitne çıkaran)

• Barışı sistematik biçimde sabote eden

her yapı “mütecaviz” olarak nitelenir.

Tevbe 13 bu çerçevede çok net bir retorik soru sorar:

“Yeminlerini bozan, Resûlü yurdundan çıkarmaya azmeden ve size karşı saldırıya ilk başlayan bir kavimle savaşmaz mısınız?”

Burada savaşın gerekçesi üçlüdür:

• Ahdi bozma

• Tehcir (zorla çıkarma)

• İlk saldırıyı başlatma

Yani Kur’ân’da savaşın meşruiyeti savunma ve sözleşme hukukuna dayanır.

---

3. Huşû ve Savaş: Korkunun Dönüşümü

Makalenin en özgün boyutu burada ortaya çıkar.

İnsan saldırgandan korktuğu sürece boyun eğmeye meyleder. Kur’ân bu psikolojiyi kırar:

“Yoksa onlardan korkuyor musunuz? Eğer mümin iseniz, kendisinden korkulmaya en layık olan Allah’tır.” (Tevbe 13)

3.1. Huşû Nedir?

Huşû, sadece korku değildir;

• Allah’ın mutlak otoritesini idrak

• O’na karşı bilinçli saygı

• İçsel disiplin ve sınır bilincidir

Bu bilinç, mümini iki aşırılıktan korur:

1. Korkaklık (zulme boyun eğme)

2. Vahşet (intikam hırsıyla sınır aşma)

3.2. Huşû: Savaşın Emniyet Sibobu

Allah’tan huşû duyan biri:

• Esire zulmedemez

• Sivile dokunamaz

• Ağaçları ve ekinleri yakamaz

• İntikam saikiyle hareket edemez

Çünkü asıl korku zalimden değil, Allah’ın hesabındandır.

Bu nedenle Kur’ân’daki savaş çağrısı aslında bir özgürleşme çağrısıdır:

Beşerî zorbalardan korkmayı bırakıp, ilahî adalete yaslanmak.

---

4. Savaş Hukukunda Denge: Sabır ve Takva

Kur’ân savunma hakkını tanırken psikolojik disiplini ihmal etmez.

4.1. Kin ve Adalet

Maide 8:

“Bir topluluğa olan kininiz, sizi adaletsizliğe sevk etmesin.”

Bu ayet savaş psikolojisini düzenler. Çünkü savaş anında en büyük tehlike:

• Haklıyken haksızlaşmak

• Adalet adına adaleti çiğnemektir

Kur’ân’a göre savaşın ahlâkî değeri, adaletle sınırlı olmasıyla ölçülür.

4.2. İbadet Bilinci

Nisa 102’de savaş esnasında namazın düzenlenmesi, çok derin bir mesaj taşır:

• Mücadele dahi Allah merkezlidir.

• Eylem, nefsî değil ibadetseldir.

Bu, savunmanın sadece politik değil; ahlâkî bir sorumluluk olduğunu gösterir.

---

5. Kur’ân’ın Barış (Sulh)

Savaş, Kur’ân’da nihai hedef değildir. Nihai hedef sulhtur.

5.1. Barışa Açıklık

Enfal 61:

“Eğer barışa yanaşırlarsa, sen de ona yanaş.”

Bu ayet savaşın geçici bir tedbir olduğunu ortaya koyar.

5.2. Eman (Güvence) İlkesi

Tevbe 6:

“Eğer müşriklerden biri senden eman isterse, ona eman ver ki Allah’ın kelamını işitsin; sonra onu güvenli yerine ulaştır.”

Bu, savaş hukukunun zirvesidir.

Düşman bile:

• Sığınma talep edebilir

• Güvence alabilir

• Güvenle bırakılabilir

Bu yaklaşım, savaşın amacının yok etmek değil; zulmü sona erdirmek olduğunu gösterir.

5.3. Fetih Kavramı

Kur’ân’da fetih, toprak işgali değil; kilitli kapıların açılmasıdır. Mekke’nin fethi, askeri zaferden çok ahlâkî bir üstünlük örneğidir.

Gerçek fetih:

• Kalplerin açılmasıdır

• Zorbalığın çözülmesidir

• Gücün merhametle dengelenmesidir

---

6. Modern Çağa Mesaj: Güç, Korku ve Ahlâk

Günümüzde savaş çoğu zaman:

• Güç gösterisi

• Jeopolitik çıkar

• İntikam refleksi

üzerine kuruludur.

Kur’ân ise farklı bir paradigma sunar:

• Savaş, saldırıya karşıdır.

• Amaç, zulmü sınırlamaktır.

• Huşû, gücü denetler.

• Barış, nihai hedeftir.

Bu perspektifte mümin:

• Saldırgandan korkmaz (çünkü huşû Allah’adır).

• İntikam için değil, adalet için direnir.

• Barış teklifini asla geri çevirmez.

• Savaşta bile insan kalır.

---

Sonuç

Kur’ân’da saldırganla savaşmak:

• Nefretin değil, sınır koymanın eylemidir.

• İntikamın değil, adaletin pratiğidir.

• Gücün değil, huşûnun kontrolündedir.

Huşû, savaşın ruhunu arındıran ilahî filtredir.

Gerçek iman sahibi:

• Zalimden korkmaz,

• Ama Allah’tan korktuğu için zalime dönüşmez.

Ve böylece Kur’ân, tarihin en zor sorusuna cevap verir:

“Güç kullanırken nasıl insan kalınır?”

Cevap:

Huşû ile.

UYARI / HATIRLATMA

Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.

Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın. 

Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.

Diğer kategorize edilmiş yazılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz

• 🗝 KONU BAŞLIKLARI 🔻