KURANDAN DERSLER ÇIKARMAK 🌐

  ZAMANSIZ BİR İMTİHAN: ŞEYTAN, SECDE VE İNSANIN SORUMLULUĞU Kur’an’da İblîs, Karîn, İnsan ve İç Dünyamız İnsanlık tarihinin en çok tartışılan kavramlarından biri şeytandır. Şeytan, insanın dışında bağımsız bir varlık mıdır; yoksa Kur’an’ın İblîs, şeytan ve karîn anlatımları insanın iç dünyasında çalışan bazı yapıların nasıl işlediğini de mi göstermektedir? Bu soruya cevap ararken Kur’an’ın anlatım biçimine dikkat etmek gerekir. Çünkü Kur’an yalnızca insanları değil; göğü, yeri, elleri, ayakları ve derileri de konuşturur. Fussilet 21. ayet’de derilerin, “Her şeyi konuşturan Allah bizi konuşturdu.” demesi bunun açık örneklerinden biridir. Buradan hareketle, bir yapının niteliğinin onu konuşturarak anlatılabildiğini görüyoruz. İblîs’in konuşmalarını da yalnızca bir varlığın sözleri olarak değil, onun temsil ettiği işleyiş biçimini gösteren anlatımlar olarak okumak mümkündür. Yoksa haşa, Allah'ın insanlara kötülüğü telkin edecek bir bağımsız varlık yaratması düşünülemez. Başımıza ge...

HALİFEYİ İNSAN DEĞİL, ALLAH KILAR Kur’an’da yönetim, yetki ve “halife” kavramı Kur’an’da çok dikkat çekici bir ifade vardır: “Ben yeryüzünde bir halife var edeceğim.” (Bakara 2:30) Burada halifeyi tayin eden kimdir? İnsanlar mı? Hayır. Allah. Bu ayrım son derece önemlidir. Çünkü Kur’an’da “halife” kavramı, insanların bir kişiye verdikleri kutsal bir makam olarak değil, Allah’ın verdiği bir sorumluluk ve yetki olarak karşımıza çıkar. Allah şöyle buyurur: “Sizi yeryüzünün halifeleri yapan O’dur.” (En‘âm 6:165) Dikkat edelim: “Sizi halife yapan O’dur.” Yani halifeliğin kaynağı insan değil, Allah’tır. Fakat burada çok önemli bir ayrım vardır: Allah’ın halife kılması, o insanı Allah’ın temsilcisi veya vekili yapmak anlamına gelmez. Tam tersine Kur’an’ın kavram dünyasında halife, ardıl olan, bir öncekinin yerine geçen ve kendisine bırakılan sorumluluğu sürdüren varlıktır. HALİFE “TEMSİLCİ” DEĞİL, “ARDIL”DIR Burada gözden kaçırılmaması gereken temel ayrım şudur: Halife kavramı, Allah’ın yer...

ÖLÜ SANMAYIN! Allah Yolunda Öldürülenlerin Durumu ve Beşerî Algının Sınırları Kur’an, Allah yolunda öldürülenler hakkında iki ayette son derece dikkat çekici ve insan algısını sarsan bir ifade kullanır: “Allah yolunda öldürülenlere ‘ölüler’ demeyin. Hayır, onlar diridirler; fakat siz farkında değilsiniz .” (Bakara 2:154) Ve: “Allah yolunda öldürülenleri sakın ölüler sanma. Hayır, onlar diridirler; Rableri katında rızıklandırılmaktadırlar. ” (Âl-i İmrân 3:169) Bu iki ayet birlikte düşünüldüğünde açık bir gerçek ortaya çıkar: Bedensel olarak öldürülmek, Allah katında bütün varlığın sona ermesi anlamına gelmez. Kur’an onların öldürüldüğünü inkâr etmez; aksine bizzat “öldürülenler” ( ellezîne kutilû ) ifadesini kullanır. Ancak onların yalnızca bedenlerine bakılarak "ölüler" kategorisine hapsedilmesini kesin bir dille reddeder. "FARKINDA DEĞİLSİNİZ": Duyu Organlarının ve Algının Sınırı Bakara 154’te yer alan “farkında değilsiniz” ifadesi, orijinal metindeki لَا تَشْعُ...

  ÖLÇÜ İLE SAVRULMA ARASINDA Kur’an Semantiğinde Necm ve Hevâ Giriş: Bir Yıldız, Bir Fiil ve Bir Zihinsel Savrulma Kur’an’ın bazı ifadeleri, ilk bakışta yalnızca kozmik bir görüntüyü anlatıyor gibi görünür. Fakat Kur’an’ın kelimeleri farklı bağlamlarda tekrar tekrar kullanıldığında, bu görüntünün insanın düşünce dünyasına açılan başka bir anlam katmanı taşıdığı görülür. Necm sûresinin başlangıcı bunun dikkat çekici örneklerinden biridir: وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ “Necme, o hevâ ettiğinde andolsun.” (Necm 53:1) Hemen ardından şu ifadeler gelir: مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ “Arkadaşınız sapmadı ve azmadı.” (Necm 53:2) Ve: وَمَا يَنطِقُ عَنِ الْهَوَىٰ ۝ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحَىٰ “O, hevâdan konuşmaz. O yalnızca kendisine vahyedilen bir vahiydir.” (Necm 53:3-4) Burada son derece dikkat çekici bir kelime örgüsü vardır: Necm → hevâ → dalâlet → ğavâyet → hevâ → vahiy. Yani sûre, daha ilk ayetlerden itibaren bir yön, sapma ve kaynak meselesi kurmaktadır. Fakat bu bağlantıyı doğ...

  NECM VE TEKVÎR SURELERİNDE VAHİY Gökte Oturan Allah Yanılgısına İndirilen İlahi Balyoz Giriş: Sorun Put Değil, Yetkidir Kur’an’ın müşriklerle mücadelesini yalnızca taş ve tahta putlarla mücadele olarak okumak, Kur’an’ın asıl eleştirisini küçültmek olur. Asıl sorun yetkidir . Müşrik zihniyetin temelinde şu anlayış vardır: Allah yücedir, göklerdedir; insanlara doğrudan müdahale etmez. O’nunla insan arasında aracılar vardır. Bu aracılar dua eder, şefaat eder, korur, yönlendirir ve insanın Allah’a ulaşmasını sağlar. Kur’an’ın mücadelesi tam da bu düşünceyi hedef alır. Lat, Uzza ve Menat bunun tarihsel örnekleridir. Fakat Kur’an’ın eleştirisi yalnızca onların heykellerine yönelik değildir. Asıl mesele, Allah’ın yetkisinin başka varlıklara, isimlere, kurumlara ve aracılara dağıtılmasıdır. Necm Suresi bu bakımdan son derece çarpıcıdır. Sure bir taraftan göksel semboller kullanırken diğer taraftan insanın zihnindeki “uzaktaki tanrı” tasavvurunu parçalar. Allah gökte ulaşılmaz bir varlık ...