İSRA Gece Yürüyüşü 🛤️
🛤️ İSRA Gece Yürüyüşü
İSRÂ: Karanlıktan Aydınlığa Gece Yürüyüşü
“Kulunu bir gece, Mescid-i Haram’dan, çevresini bereketlendirdiğimiz Mescid-i Aksâ’ya yürüten (Allah) her türlü eksiklikten münezzehtir…” (İsrâ 17:1)
Kur’an, İsrâ ayetiyle yalnızca tarihsel bir hadise anlatmaz; aynı zamanda tevhid mücadelesinin evrensel ve süreklilik arz eden bir dönüşüm sürecini sembolik bir dille inşa eder. Bu ayet, bozulmuş bir merkezden arınmaya, oradan da yeniden inşa edilmiş bir merkeze dönüşün kavramsal haritasını sunar.
1. Mescid-i Haram: Bozulmuş Merkez 🕋
Mescid-i Haram, Kâbe’nin çevresi olarak ilk vahyin ve tevhidin tarihsel merkezidir. Ancak Kur’an’ın tanıklığına göre bu merkez, zamanla şirk, rant ve güç ilişkileriyle kuşatılmış; hakikat, geleneğin kabuğuna hapsedilmiştir.
“Şüphesiz inkâr edenler ve Allah’ın yolundan, gerek orada bulunanlar gerek dışarıdan gelenler için eşit kıldığımız Mescid-i Haram’dan alıkoyanlar…” (Hac 22:25)
Bu bağlamda Mescid-i Haram, simgesel olarak yozlaşmış dinî yapıyı ve çıkarla kutsalın yer değiştirdiği merkezi temsil eder.
2. Gece (Leylen): İçsel Uyanış ve Kopuş 🌌
Gece, Kur’an’da sadece zaman bildiren bir unsur değildir. Sessizlik, içe dönüş ve vahyin iniş zemini olarak kullanılır. İsra’nın gece gerçekleşmesi, dönüşümün gürültülü merkezlerde değil; içsel arayışla başladığını gösterir.
Gece:
Gafletin perdesidir,
Ama aynı zamanda dirilişin rahmidir.
3. İsra: Yozlaşmadan Bilince Yürüyüş 🛤️
“Yürütülme”, fiziksel bir seyahatten çok;
Zihinsel,
Ahlaki,
Toplumsal
bir kopuşu ifade eder. İsra, bozulmuş merkezden hakikatin daha berrak algılandığı bir ufka yöneliştir.
4. Mescid-i Aksâ’yı Kur’an’daki “Aksâ” Kavramı Üzerinden Okumak 🕌
Mescid-i Aksâ’yı yalnızca coğrafi bir mekân olarak okumak, Kur’an’ın kavramsal derinliğini eksik bırakır. Kur’an’daki “aksâ” kullanımları dikkate alındığında, bu ifade bir mesafeden çok anlam yüklü bir yön, bilinç hattı ve ilahî eşiktir.
4.1. “Aksâ” Ne Demektir?
Aksâ (الأقصى), ق-ص-و kökünden gelir ve:
En uzak
En uç
En ileri sınır
Nihai eşik
anlamlarını taşır. Kur’an’da ise bu kelime:
Bilincin sınırı,
Merkezin dışı,
Hakikatin en zor korunduğu alan
anlamlarını üstlenir.
4.2. Kur’an’da “Aksâ” Örüntüsü
a) İsrâ 17:1 – Mescid-i Aksâ
Mescid-i Aksâ:
Tevhid hafızasının en ileri tarihsel halkası,
Önceki peygamber mirasının yoğunlaştığı eşik,
Vahyin Mekke’den evrensel ufka açıldığı kapıdır.
b) Yâsîn 36:20 – Şehrin En Ucundan Gelen Adam
Hakikati savunan kişi merkezde değil, aksâdadır. Bu, merkezin yozlaşabileceğini; aksânın ise korunmuş kalabileceğini gösterir.
c) Kasas 28:20 – Musa’yı Uyaran Adam
Hayatı kurtaran uyarı, iktidarın içinden değil; sistemin dışındaki aksâdan gelir.
5. Kıblenin Yeniden Mescid-i Haram’a Dönüşü 🔄
“Artık yüzünü Mescid-i Haram yönüne çevir…” (Bakara 2:144)
Bu dönüş:
Mekânsal değil,
Arınmış bilinçle merkeze yeniden yönelmedir.
Aksâ bir kaçış değil, bir arınma durağıdır.
Genel Sonuç
İsrâ 17:1’de anlatılan yolculuk:
Yozlaşmış merkezden kopuş,
Bilinç eşiğine yürüyüş,
Ve arınmış bir merkezin yeniden inşasıdır.
Mescid-i Aksâ, Kur’an’da coğrafi bir uzaklık değil;
tevhid bilincinin tarihsel, ahlaki ve zihinsel uç noktasıdır.
UYARI / HATIRLATMA
Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.
Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın. Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.
---
Yorumlar
Yorum Gönder