Resule Uymak Kur'an'a Uymaksa, "Allah'a ve Resulüne Uyun" İfadesi Anlamsız mı Olur?

Kur'an merkezli yaklaşıma yöneltilen itirazlardan biri şudur:

"Resule uymak Kur'an'a uymak demektir diyorsanız, Resul Kur'an olmuş olur. O zaman da Kur'an'daki 'Allah'a ve Resulüne uyun' ifadeleri 'Kur'an'a uyun, Kur'an'a uyun' anlamına gelir. Bu da ne Türkçede ne Arapçada anlamlıdır."

İlk bakışta mantıklı gibi görünen bu itiraz, aslında iki farklı kavramı birbirine karıştırmaktadır: Elçi ile mesajı.

Öncelikle "Resule itaat etmek, onun tebliğ ettiği vahye itaat etmektir" demek, "Resul Kur'an'dır" demek değildir.

Basit bir örnek verelim:

Bir öğretmen ders kitabındaki bilgileri öğrencilere aktarıyorsa, "öğretmene uymak kitabın anlattıklarına uymaktır" denebilir. Fakat hiç kimse buradan "öğretmen kitaptır" sonucunu çıkarmaz.

Aynı şekilde Resul de Allah'tan aldığı vahyi insanlara ulaştıran elçidir. Kur'an'a göre onun temel görevi vahyi tebliğ etmektir. Nitekim birçok ayette Resulün görevinin sadece açık bir tebliğ olduğu vurgulanır.

Resul, mesajın sahibi değildir. Mesajın taşıyıcısıdır.

Bu nedenle Kur'an'da geçen "Allah'a ve Resulüne itaat edin" ifadesi iki ayrı din kaynağına işaret etmez. İtaatin iki farklı yönünü ortaya koyar:

Allah, hükmün ve emrin kaynağıdır.

Resul ise bu hükmü insanlara ulaştıran elçidir.

Dolayısıyla Allah'a itaat ile Resule itaat birbirinden bağımsız iki otoriteye itaat değil; aynı vahyin kaynak ve tebliğ makamlarına yönelik itaattir.

Türkçede de benzer anlatımlar vardır.

Örneğin "Devlete ve kanunlara uyun" denildiğinde devlet ile kanun aynı şey değildir. Kanun devlet otoritesinin ortaya koyduğu hükümdür. İkisini birlikte söylemek gereksiz tekrar sayılmaz. Çünkü biri kaynağı, diğeri o kaynağın ortaya koyduğu düzeni ifade eder.

Kur'an'daki kullanım da buna benzer bir mantık taşır.

Daha da önemlisi, Kur'an Resulün bağımsız bir hüküm koyucu olduğunu söylemez. Aksine onun vahye tabi olduğunu vurgular:

"Ben sadece bana vahyedilene uyarım."

Resulün görevi vahyi iletmektir. Bu yüzden ona itaat, vahye itaat anlamına gelir.

Necm Suresi'nde de Resulün hevasından konuşmadığı, söylediklerinin vahiy kaynaklı olduğu belirtilir. Bu durum, Resule itaati vahiyden bağımsız bir otoriteye itaat olarak değil, vahyin temsilcisine itaat olarak anlamayı gerektirir.

Ayrıca Kur'an'da sadece "Allah'a itaat edin" ifadeleri de vardır. Sadece "Resule itaat edin" ifadeleri de vardır. Bazen de ikisi birlikte zikredilir.

Bu farklı kullanımların amacı iki ayrı din oluşturmak değil, vahyin kaynağı ile vahyin tebliğcisini birlikte hatırlatmaktır.

Sonuç olarak "Resule itaat etmek vahye itaat etmektir" demek, "Resul Kur'an'dır" demek değildir.

Resul elçidir.

Kur'an ise elçinin taşıdığı vahiydir.

Elçiye itaatin anlamı da onun getirdiği mesaja uymaktır. Bu nedenle "Allah'a ve Resulüne itaat edin" ifadesi anlamsız bir tekrar değil; vahyin kaynağını ve vahyi tebliğ eden elçiyi birlikte vurgulayan güçlü bir Kur'ani anlatımdır.

UYARI / HATIRLATMA

Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.

Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın. 

Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.

Diğer kategorize edilmiş yazılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz

• 🗝 KONU BAŞLIKLARI 🔻