Ateizmin Cehaleti: Bilginin Sınırları ve Kur'an'ın Meydan Okuması
Ateizmin Cehaleti: Bilginin Sınırları ve Kur'an'ın Meydan Okuması
Modern çağda ateizm çoğu zaman akıl, bilim ve sorgulama ile özdeşleştirilmektedir. Buna karşılık din ise kimi çevrelerde geleneksel inançların ve dogmaların alanı olarak sunulmaktadır. Ancak meseleye Kur'an'ın perspektifinden bakıldığında farklı bir tablo ortaya çıkar. Kur'an'a göre cehalet, bilgi eksikliğinden çok hakikate karşı duyarsızlık, zanla hüküm verme ve delilleri görmezden gelme hâlidir.
Bu açıdan bakıldığında Kur'an'ın eleştirdiği cehalet ile modern ateizmin bazı temel varsayımları arasında dikkat çekici benzerlikler bulunmaktadır.
Cehalet Bilgisizlik Değil, Hakikati Görmezden Gelmektir
Kur'an'da cehalet çoğu zaman bilgi sahibi olmamak anlamında kullanılmaz. Aksine kişi delillerle karşılaştığı halde onları değerlendirmiyorsa "cahilce" davranmış olur.
"Onların çoğu ancak zanna uyar. Zan ise haktan hiçbir şey ifade etmez." (Yunus 10:36)
Ateizmin temel iddiası olan "evrenin arkasında bilinçli bir yaratıcı yoktur" önermesi deneysel olarak kanıtlanmış bir sonuç değildir. Bu, metafizik bir yorumdur. Kur'an ise insanı kesin bilgi ile zan arasındaki farkı gözetmeye çağırır.
Varlığın Kendisi Bir Delildir
Kur'an sık sık insanı göklere, yere ve kendi yaratılışına bakmaya davet eder:
"Yoksa onlar herhangi bir yaratıcı olmaksızın mı yaratıldılar? Yoksa kendileri mi yaratıcıdırlar?" (Tur 52:35)
Bu ayet son derece güçlü bir mantıksal sorgulama içerir. İnsan ya sebepsiz yere var olmuştur, ya kendisini yaratmıştır ya da aşkın bir yaratıcı tarafından yaratılmıştır. Kur'an ilk iki seçeneğin aklen tutarsız olduğuna dikkat çekmektedir.
Bugün bilim evrenin işleyiş mekanizmalarını açıklayabilmektedir; ancak neden var olduğu sorusuna cevap verememektedir. Fizik, "nasıl" sorusunu araştırır. Kur'an ise insanı "neden" sorusunu düşünmeye çağırır.
Bilinmeyeni Tesadüfle Açıklamak
Ateist düşüncede sıkça başvurulan kavramlardan biri tesadüftür. Oysa tesadüf bir mekanizma değil, bir olayın nedenini bilmediğimizi ifade eden bir tanımdır.
Kur'an evrendeki düzeni bilinçli tasarımın işaretlerinden biri olarak sunar:
"Güneş ve Ay bir hesaba göre hareket etmektedir." (Rahman 55:5)
"Göklerde ve yerde nice deliller vardır ki insanlar onların yanından yüz çevirerek geçerler." (Yusuf 12:105)
Kur'an'a göre sorun delillerin yokluğu değil, delillere karşı kayıtsızlıktır.
Bilginin Sınırlarını Unutmak
Ateizmin önemli açmazlarından biri, gözlemlenemeyen her şeyi reddetme eğilimidir. Oysa insan bilgisinin son derece sınırlı olduğu açıktır.
"Size ilimden ancak az bir şey verilmiştir." (İsra 17:85)
Bilimsel yöntem son derece güçlüdür; ancak yalnızca gözlemlenebilir alanlarda çalışır. Allah'ın varlığı ise fizik laboratuvarında test edilebilecek bir nesne değil, varlığın kendisine ilişkin metafizik bir sorudur. Bu nedenle Allah'ın bilimsel deneyle gösterilememesi, yokluğunun kanıtı değildir.
Kur'an'ın Cehalet Tanımı
Kur'an'a göre asıl cehalet, delilleri değerlendirmeden hüküm vermektir.
"Onların bu hususta hiçbir bilgileri yoktur. Onlar sadece zanna uyuyorlar." (Casiye 45:24)
Kur'an'ın eleştirdiği tavır, sorgulamak değil; sorgulamayı belirli varsayımlarla sınırlamaktır. Eğer kişi evrenin arkasında aşkın bir sebep bulunma ihtimalini peşinen reddediyorsa, araştırma başlamadan sonuç belirlenmiş olur.
Sonuç
Kur'an'a göre iman kör bir teslimiyet değil, deliller üzerinde düşünmenin doğal sonucudur. Ateizmin temel sorunu bilgi arayışı değil; çoğu zaman bilginin sınırlarını aşan alanlarda kesin hükümler vermesidir.
Kur'an insanı şu soruyla baş başa bırakır:
"Biz onlara ufuklarda ve kendi nefislerinde ayetlerimizi göstereceğiz ki onun hak olduğu kendilerine iyice belli olsun." (Fussilet 41:53)
Dolayısıyla mesele, evrenin nasıl işlediğini öğrenmekten ibaret değildir. Asıl soru şudur:
Bu kadar düzenli, anlaşılabilir ve anlam yüklü bir evren neden vardır?
Kur'an'a göre bu soruya verilecek en makul cevap, varlığın ardında ilim, irade ve kudret sahibi bir Yaratıcının bulunmasıdır.
UYARI / HATIRLATMA
Yorumlar
Yorum Gönder