AYETLERİ OKUYAN NEBÎ
AYETLERİ OKUYAN, KİTABI VE HİKMETİ ÖĞRETEN NEBÎ
Kur'an'ın Tanıttığı Elçi ve Unutulan Vahiy Merkezli Eğitim
Kur'an, Allah'ın elçisini tanıtırken onun en temel görevini defalarca aynı ifadeyle açıklar: Allah'ın ayetlerini okumak.
Bugün birçok insan Nebî'nin görevini anlatırken farklı hususları öne çıkarır. Oysa Kur'an'ın kendi tanımına baktığımızda karşımıza sürekli aynı tablo çıkar:
"Nitekim içinizden size ayetlerimizi okuyan, sizi arındıran, size Kitabı ve hikmeti öğreten bir elçi gönderdik."(Bakara 2:151)
"Andolsun Allah müminlere büyük bir lütufta bulunmuştur. Çünkü onların içinden kendilerine ayetlerini okuyan, onları arındıran, onlara Kitabı ve hikmeti öğreten bir elçi göndermiştir."(Âl-i İmrân 3:164)
"Ümmîler içinde kendilerinden bir elçi gönderen O'dur. O, onlara Allah'ın ayetlerini okur, onları arındırır ve onlara Kitabı ve hikmeti öğretir."(Cuma 62:2)
Bu ayetlerde dikkat çeken husus şudur:
Nebî'nin ilk görevi ayetleri okumaktır.
Arınma bunun sonucunda gerçekleşir.
Kitabın öğretilmesi bunun üzerine inşa edilir.
Hikmet ise vahyin anlaşılması ve hayata taşınmasıyla ortaya çıkar.
Yani Kur'an'a göre Nebevî eğitim, Allah'ın ayetleriyle başlar.
Nebî Evinde Ne Yapıyordu?
Ahzâb suresi bu konuda önemli bir pencere açmaktadır:
"Evlerinizde okunmakta olan Allah'ın ayetlerini ve hikmeti hatırlayın (unutmayın). Şüphesiz Allah Latîf'tir, Habîr'dir."(Ahzâb 33:34)
Bu ayet, Nebî'nin evinde yaşanan gündelik hayatı da göstermektedir.
Evde okunan şey Allah'ın ayetleridir.
Hatırlanması istenen şey Allah'ın ayetleridir.
Üzerinde düşünülen şey Allah'ın ayetleridir.
Hikmet de bu ayetlerin anlaşılması ve yaşanmasıyla ortaya çıkmaktadır.
Dikkat edilirse ayet, Nebî'nin evinde insanların sözlerinin değil, Allah'ın ayetlerinin merkezde olduğunu göstermektedir.
Çünkü Nebî'nin görevi insanları kendisine çağırmak değil, Allah'ın vahyine çağırmaktır.
Kitabı Öğreten Nebî
Kur'an'da elçinin görevi yalnızca ayetleri okumak değildir. Aynı zamanda Kitabı öğretmektir.
Peki Kitabı öğretmek ne demektir?
Kur'an'a göre Kitap, Allah'ın insanlığa gönderdiği vahiydir.
Dolayısıyla Kitabı öğretmek, Allah'ın ayetlerini açıklamak, onların anlamlarını kavratmak ve insanların hayatlarına taşımalarını sağlamaktır.
Kur'an kendisini şöyle tanıtır:
"Bu, ayetlerini düşünsünler ve akıl sahipleri öğüt alsınlar diye sana indirdiğimiz mübarek bir Kitaptır."(Sâd 38:29)
Demek ki Nebî'nin öğretimi, insanları Allah'ın kitabı üzerinde düşünmeye sevk eden bir öğretimdir.
O, insanları bir şahsa, bir sınıfa veya bir ruhban otoritesine değil; doğrudan Allah'ın ayetlerine yönlendirmektedir.
Hikmeti Öğreten Nebî
Kur'an'da "Kitap ve hikmet" ifadesi birçok kez birlikte geçer.
Ancak dikkat edilirse hikmet, Kitaptan bağımsız bir kaynak olarak tanıtılmaz.
Aksine hikmet, Kitabın doğru anlaşılması ve doğru uygulanmasıyla ortaya çıkan basiret, doğru hüküm ve isabetli davranıştır.
Kur'an kendisi hakkında şöyle buyurur:
"Andolsun onlara bir Kitap getirdik ki onu bilgi üzere açıkladık; iman eden bir topluluk için hidayet ve rahmettir."(A'râf 7:52)
Kur'an kendisini açıklanmış bir kitap olarak tanıtırken hikmet de bu açıklanmış vahyin insan hayatındaki doğru karşılığı olarak ortaya çıkar.
Bu nedenle:
Kitap bilgidir.
Hikmet o bilginin doğru kullanımıdır.
Kitap ilkedir.
Hikmet o ilkenin yerli yerince uygulanmasıdır.
Kitap vahiydir.
Hikmet vahyin ürettiği bilinçtir.
Dolayısıyla Kur'an'ın çizdiği tabloda hikmet, ayetlerden ve Kitaptan kopuk değildir; onların doğal sonucudur.
Nebevî Eğitim Modeli
Kur'an'ın anlattığı modele göre süreç şöyledir:
Ayetler okunur.
Kitap öğretilir.
İnsanlar arındırılır.
Hikmet oluşur.
Bu sıralama Kur'an'da tekrar tekrar vurgulanmaktadır.
Nebî'nin eğitim faaliyetinin merkezinde Allah'ın ayetleri bulunmaktadır.
Çünkü ayet olmadan Kitap öğretilemez.
Kitap öğretilmeden hikmet oluşamaz.
Hikmet oluşmadan da gerçek arınma gerçekleşemez.
Furkan 30: Elçinin Şikâyeti
Kur'an'ın en sarsıcı ayetlerinden biri Furkan suresindedir:
"Resûl dedi ki: Rabbim! Kavmim bu Kur'an'ı terk edilmiş bıraktı."(Furkan 25:30)
Bu ayet son derece düşündürücüdür.
Çünkü hayatı boyunca insanlara Allah'ın ayetlerini okuyan elçi, kıyamet gününde ümmetinin Kur'an'ı terk ettiğinden şikâyet etmektedir.
Kur'an'ı terk etmek sadece onu tamamen bırakmak değildir.
Onu hayatın merkezinden çıkarmak da bir terk ediştir.
Onun yerine başka otoriteler koymak da bir terk ediştir.
Onu anlamadan okumak da bir terk ediştir.
Onu raflarda bırakıp insanların sözlerini merkeze almak da bir terk ediştir.
Günümüzde Unutulan Gerçek
Bugün birçok insan Allah'ın kitabına ayırmadığı zamanı başka kaynaklara ayırabilmektedir.
Saatlerce insanların sözleri dinlenmekte, fakat Allah'ın ayetleri üzerinde birkaç dakika bile düşünülmemektedir.
Kur'an'ın tanıttığı Nebî ise öncelikle bir "ayet okuyucusu"dur.
O bir vahiy öğretmenidir.
O bir Kitap öğreticisidir.
O hikmeti vahiy üzerinden inşa eden bir eğitimcidir.
İnsanları Allah'ın kitabıyla buluşturan bir elçidir.
Bu nedenle Nebî'yi örnek almak isteyen kişi, önce onun en temel faaliyetini örnek almalıdır:
Allah'ın ayetlerini okumak.
Allah'ın kitabını öğrenmek.
Vahyin ürettiği hikmeti kavramak.
Ve bunları hayatına taşımak.
Sonuç
Kur'an'ın tanıttığı Nebî, öncelikle "ayetleri okuyan Nebî"dir.
O, insanlara Allah'ın ayetlerini okur.
Kitabı öğretir.
Hikmeti öğretir.
İnsanları arındırır.
Ahzâb 33:34 bize Nebî'nin evinde neyin merkezde olduğunu göstermektedir:
Allah'ın ayetleri.
Bakara 2:151, Âl-i İmrân 3:164 ve Cuma 62:2 bize Nebî'nin insanlarla ne yaptığını göstermektedir:
Allah'ın ayetlerini okumak, Kitabı öğretmek ve hikmeti kazandırmak.
Furkan 25:30 ise ümmetin karşılaşabileceği en büyük tehlikeyi haber vermektedir:
Kur'an'ın terk edilmesi.
Bu nedenle bugün her Müslümanın kendisine şu soruyu sorması gerekir:
Ben gerçekten ayetleri okuyan, Kitabı ve hikmeti öğreten Nebî'nin yolunda mıyım?
Yoksa onun insanlara ulaştırdığı Kur'an'ı ikinci plana iten anlayışların peşinde mi yürüyorum?
Çünkü Kur'an'ın tanıttığı elçi, her şeyden önce insanları Allah'ın ayetleriyle buluşturan elçidir.
Yorumlar
Yorum Gönder