Tertemiz Sayfalar
“Tertemiz Sayfalar”: Kur’an’da Bilginin Arınmışlığı
1. Giriş: Bilginin Kaynağı ve Temizliği
“Onlara tertemiz sayfalar okuyan bir Elçi…” (Beyyine 2) ifadesi, Kur’an’ın vahyi temiz bilgi olarak tanımlamasının en berrak örneğidir.
Buradaki “sayfa” yalnızca bir defter yaprağı değildir; aynı zamanda:
-
kayıt (yazılı bilgi)
-
şahitlik (delil)
-
hukuk (hüküm)
-
yasa (norm)
-
mizan (ölçü)
anlamlarını taşır.
Kur’an’ın dili, vahyi bozulmamış bir bilgi düzeni olarak takdim eder.
2. “Temizlik” Ne Demektir?
Kur’an’daki “temizlik” (tathir) üç sahada iş görür:
a. Kaynak Temizliği
Vahyin kaynağı Allah’tır ve bu ontolojik temizliktir:
“Şüphesiz o değerli bir Kur’an’dır. Korunmuş bir kitap içindedir.”
(Vâkıa 77–78)
“Ona ancak arınmış olanlar temas kurar.”
(Vâkıa 79)
Burada “dokunmak” değil yalnızca fizikî değil, mana ile temas anlamı açıktır.
b. Bilgi Temizliği
Bilgi; tarihî, siyasî ve ideolojik kirden arındırılmıştır.
“Bu Rabbinden gelmiş doğrulayıcı bir haktır.”
(Âl-i İmrân 3)
“Biz Kitap’ta hiçbir şeyi eksik bırakmadık.”
(En‘âm 38)
c. Toplumsal Temizlik
Temiz bilgi, temiz toplum doğurur:
“Onları arındırır ve tertemiz kılar.”
(Cum‘a 2)
Buradan bir ilke çıkar:
Bilgi arınmadan toplum arınmaz.
3. “Okumak” (Tilavet) Eylemi: Sadece Seslendirmek Değil
Ayette geçen يَتْلُوا (okur/tilavet eder) kelimesi sadece “sesli okumak” değildir.
Kur’an’da “tilavet”, üç boyutlu bir eylemdir:
-
Takip etmek (iz sürmek)
-
Hükmü hayata geçirmek
-
Devam ettirmek
Bu yüzden Kur’an şöyle der:
“Onlara âyetlerimizi okur (tilavet eder), onları arındırır (tezkiye eder).”
(Bakara 151)
Temiz bilgi → temiz nesil → temiz toplum zinciri böyle kurulur.
4. “Tertemiz Sayfalar”ın İçeriği Nedir?
Ayet devamında şöyle tasvir edilir:
“Onlarda doğru hükümler vardır.”
(Beyyine 3)
“Doğru hükümler” (kutubun kayyime), üç şeyi ifade eder:
-
doğru ölçü
-
dosdoğru yasa
-
düzenin ilkeleri
Benzer bir vurgu Şûrâ Suresi’nde de yer alır:
“Allah gökten bir yasa (ölçü) indirdi.”
(Şûrâ 52)
Ve İsra 9’da:
“Bu Kur’an en doğruya götürür.”
(İsrâ 9)
5. Sayfanın Temizliği vs. Dünyanın Kirliliği
Vahiy geldiğinde toplum temiz değildi. Kirlenme alanları Kur’an’ın kendisine göre şunlardı:
-
Zihin kirlenmesi: hurafe ve tahakküm
-
Adalet kirlenmesi: zulüm, sömürü, hile
-
İbadet kirlenmesi: şekilcileşme, gösteriş
-
Dil kirlenmesi: yalan ve iftira
-
İktidar kirlenmesi: tiranlık
Bu yüzden vahyin ilk görevi temizliktir:
“Allah sizden kiri giderip tertemiz kılmak istiyor.”
(Ahzâb 33)
“Allah tövbe edenleri ve temizlenenleri sever.”
(Bakara 222)
6. Resûl’ün Rolü: Taşıyıcı Değil, Arındırıcı
Kur’an Resûl’ü bilgi taşıyan postacı olarak tanıtmaz; dönüştürücü olarak tanıtır:
“Onları arındırır, kitabı ve hikmeti öğretir.”
(Âl-i İmrân 164)
Resûl’ün misyonu:
vahyi okumak → toplumu temizlemek → adaleti inşa etmek
7. Tarih Üstü Sonuç: Temiz Bilginin Kriteri
Bugünden bakınca ayet şu soruyu sorar:
Bilgi temiz mi?
Şu kirlilikler Kur’an’a göre bozar:
-
çıkar → doğruyu eğer
-
ideoloji → hakikati perdeler
-
ululama (kişicilik) → dini tahrif eder
-
gelenekçilik → vahyin yerini alır
-
otorite baskısı → dili susturur
Kur’an bu tehlikeyi şöyle belirtir:
“Melikleri/Melekleri ve Nebileri/Peygamberi rabler edinmeyin”
(Âl-i İmrân 80)“Onlar bilginlerini rabler edindiler.”
(Tevbe 31)
“Atalarımızı böyle bulduk.”
(Zuhruf 22)
8. Sonuç: Kur’an’da Temizlik Bir Devrimdir
El-Beyyine suresinin iki cümlesi,
vahyin üç büyük iddiasını özetler:
-
temiz bilgi (sayfa)
-
doğru hüküm (yasa)
-
ahlâkî arınma (tezkiye)
Bu yüzden denebilir ki:
Kur’an temiz bir bilgi ile kirli düzeni dönüştürme projesidir.
Resûl’ün okuduğu “tertemiz sayfalar”
bir metin devrimi,
aynı zamanda toplumsal temizlik hareketidir.
UYARI / HATIRLATMA
Yorumlar
Yorum Gönder