Duasızlığın Kibri
Duasızlığın Kibri: Kur’an’da Değerin Ölçüsü
Değer Nereden Gelir?
Kur’an, insanın değerini sahip olduklarıyla değil; yöneldiği yerle ölçer. Bu ölçünün en çarpıcı ifadesi Furkân Suresi 77. ayette yankılanır:
“De ki: Duanız olmasa Rabbim size ne diye değer versin?” ⚠️
Bu cümle bir teselli değil, bir ikazdır. İnsan onurunun kaynağını yerinden oynatan, modern insanın en büyük yanılgısını hedef alan bir yüzleştirmedir.
Dua: Zayıflık Değil, Konum Bildirimi
Dua çoğu zaman yanlış anlaşılır. Zayıflık anlarının sığınağı, çaresizlik refleksi gibi görülür. Oysa Kur’an’da dua, insanın varoluşsal konumunu beyan etmesidir.
Dua eden insan şunu söyler:
Ben mutlak değilim.
Ben kendime yeterli değilim.
Ben bir merkeze yöneliyorum.
Dua etmeyen ise sessizce şunu ilan eder:
“Ben kendime yeterim.”
Bu sessizlik masum değildir. Kur’an bu hali istikbâr olarak adlandırır.
Mü’min 60: Duanın Karşıtı Günah Değil, Kibir
Mü’min Suresi 60. ayet, dua etmemenin ahlaki mahiyetini açıkça ortaya koyar:
“Rabbiniz buyurmuştur ki: Bana dua edin, size cevap vereyim. Kibre saparak bana ibadetten uzaklaşanlar, aşağılanmış bir halde cehenneme gireceklerdir.”
Ayet dikkat çekici bir denklem kurar:
Dua = İbadet
Duadan uzaklaşma = Kibir
Burada cehennem tehdidi günaha değil, kendini yeterli görme yanılgısına yöneliktir. Çünkü kibir, insanın Allah’la bağını koparan temel hastalıktır.
“Değer” Meselesi: İnsan Ne Zaman Anlamlıdır?
Furkân 77, sarsıcı bir soru sorar:
“Duanız olmasa…”
Yani:
Yöneliş yoksa,
Talep yoksa,
Muhatap alma yoksa,
Allah katında insan neden değerli olsun?
Bu ifade insanı küçültmez; aksine yerini öğretir. Değer, insanın kendinden menkul değildir. Değer, hakikatle kurulan bağın sonucudur.
Modern Zihnin Çıkmazı: Duasız Özgüven
Modern insan kendine güvenmeyi erdem sayar. Kur’an ise sınırı çizer:
Kendine güven ≠ Kendine tapınma
Sorumluluk ≠ İlahlaşma
Dua, insanın haddini bilmesidir. Haddini bilmeyen özgür değil, körleşmiştir.
Aşağılanma: Ceza Değil, Sonuç
Mü’min 60’ta geçen “aşağılanmış olarak” ifadesi, keyfî bir ceza değil; doğal bir sonuçtur. Kendini büyük gören benlik, hakikatle yüzleştiğinde küçülür. Bu küçülme zorla değil, gerçeğin ağırlığıyla olur.
Sonuç: Dua Bir Rica Değil, İlişkidir
Kur’an’da dua:
Bir dilek listesi değil,
Bir kriz telefonu değil,
Bir ritüel hiç değildir.
Dua, insanın Allah’la ilişki kurma iradesidir.
Ve Kur’an son sözü sert söyler:
“Duanız olmasa…”
Yani:
Yönelmiyorsan,
Bağ kurmuyorsan,
Muhatap almıyorsan,
Değer iddian boştur.
Bu ayet, insanı yüceltmez; yerli yerine koyar.
UYARI / HATIRLATMA
Yorumlar
Yorum Gönder