Musallîn: Ahsen-i Takvîme Dönüş Projesi

 

Musallîn: Ahsen-i Takvîme Dönüş Projesi

Mearic (Meʿâric) sûresi 22–23. âyetlerde geçen “musallîn” ifadesi Kur’an’ın çok karakteristik bir tipolojisine işaret eder. Kur’an’daki diğer örneklerde de görüldüğü gibi “musallîn = namazı sadece kılanlar” değil, namazı varoluşsal bir omurga haline getirenler için kullanılan özel bir ifade alanıdır.

Ayet şöyle:

إِلَّا الْمُصَلِّينَ ۝ الَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ

“Ancak musallîn (salatlaşanlar) müstesna; onlar ki salatlarına sürekli bağlıdırlar.” (70:22–23)

Buradaki üç şey dikkat çekici:

---

1. “Musallîn” bir kimlik ifadesidir

Kur’an bazı kimlikleri çoğul hâlde tanımlar:

• muttakîn → takva sahipleri

• muhsinîn → güzelleştirenler, ihsan edenler

• mü’minîn → iman edenler

• musallîn → salat edenler

Bu çoğul form sadece bir fiili değil, bir duruşu ve sürekliliği anlatır.

---

2. Meariç’te musallin bir zincir içinde geçer

70/19’dan itibaren insanın panik ve aceleciliği anlatılır:

• insan hırslıdır

• sıkıntıda sızlanır

• nimette kısıtlar

“İnsan böyle” denir ve sonra istisna cümlesi gelir:

“İstisna: musallîn”

Yani musallîn insanın doğuştan zaaflarını terbiye eden bir kategori olarak sunulur. Burada salat “ritüel”den çok ontolojik düzenleyici işlev görür.

---

3. Salatın sürekliliği (dâimûn)

Ayette “dâimûn” geçer.

Bu iki manayı birlikte verir:

• devamlılık (zaman boyutu)

• istikrar (hal boyutu)

Bu da salatı sadece vakitlere bölünmüş bir “görev” değil, hayata yayılan bir bilinç olarak takdim eder.

---

4. Meariç’te musallîn’in diğer özellikleri

Devamındaki ayetlerde musallin sadece “namaz kılan” değil, ahlakî bir paket olarak çizilir:

✔ mallarında hakkı gözeten (70:24–25)

✔ ceza gününe tasdik eden (70:26–27)

✔ iffetini koruyan (70:29–31)

✔ emanete ve sözlerine riayet eden (70:32)

✔ şahitliği dosdoğru yerine getiren (70:33)

✔ salatlarını muhafaza eden (70:34)

Bu tabloya dikkat:

• salat ile başlıyor

• ahlak ile genişliyor

• salat ile bitiyor

Bu Kur’anî bir çembertir:

Salat → ahlak → salat

---

5. Diğer sûrelerdeki “musallîn” yankıları

Kur’an’da musallîn en çarpıcı şekilde Maûn sûresi ile bağlanır:

“Yazıklar olsun musallîne…” (107:4)

Ama hemen açıklama gelir:

• salatlarını ciddiye almazlar (107:5)

• gösteriş için yaparlar (107:6)

• yardımı engellerler (107:7)

Bu, Ma'aric’te çizilen profilin negatif aynasıdır.

Meariç’te ahlak + salat birlikteliği bir cevher olarak sunulurken

Maûn’da salat + riyâ + bencillik bir arızadır.

---

6. Salatın fonksiyonu: Meariç bağlamı

Surenin adı “meariç = yükseliş mertebeleri”

Musallin ise yükseliş hukukuna dahil edilen sınıftır.

Bu yüzden:

• salat sadece yere yönelme değil

• mertebelere tırmanma aracıdır

Bu perspektif, salatı Kur’an’da ritüel olmaktan çıkarıp varlık katına taşır.

---

SONUÇ

Meariç’te musallîn:

✓ insan zaaflarının terbiye edilmiş formudur

✓ ritüel + ahlak + bilinç üçlemesidir

✓ süreklilik ve istikrar içerir

✓ mertebeler (meariç) ile teleolojik bağ kurar

✓ Maûn ile negatif örnek üzerinden aydınlanır

Dolayısıyla musallîn:

“namazı olanlar” değil,

“salatlaşmış insanlar”dır.

UYARI / HATIRLATMA

Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.

Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın. 

Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.

Diğer kategorize edilmiş yazılarımıza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz

• 🗝 KONU BAŞLIKLARI 🔻