MERTEBELERE YÜKSELİŞ
.png)
MİRAÇ – MEʿÂRİC GÖKYÜZÜNE DEĞİL, YETKİ VE BİLGİ MERTEBELERİNE YÜKSELİŞ 1. Giriş: “Göğe Çıkış” mı, “Mertebe Artışı” mı? İslam geleneğinde “Miraç” çoğunlukla fizik-uzay-koordinat ilişkili bir yükseliş olarak anlatıldı: Mekke’den Kudüs’e (İsrâ), oradan semalara çıkış (Miraç), Cennet-Cehennem turu ve nihayet “sidretü’l-müntehâ”. Bu anlatı, daha çok mekânsal bir okuma üzerine kuruldu. Kur’an ise konuyu me‘âric kavramı üzerinden —yani mertebeler, çıkış yolları, kademe ve derece — olarak formüle eder: “Melekler ve Rûh O’na, miktarı elli bin yıl olan bir günde yükselir.” (Meʿâric 70:4) Burada yükseliş: mekânda değil zaman – derece – yetki – nizam üçgeninde gerçekleşir. Bu, imparatorluk teolojisinin “Göğe Çıkan Peygamber” motifinden çok, düşünsel, vahyî, bilgi ve hüküm otoritesi üzerine kurulu bir ontolojik sıra düzeni dir. 2. “Meʿâric”: Kozmolojik Bürokrasi veya İlahi Hiyerarşi Meʿâric kelimesi merdiven, basamak ve derece anlamı taşır. Kur’an bunu sadece bir kerel...