Kuranda Allah'ın Gelişi
GÖKTEKİ RAHMETTEN İLAHÎ HÜKME:
KUR'AN'DA BULUT, GÖKYÜZÜ, RIZIK VE ALLAH'IN GELİŞİ
Allah'ın Gelişi: Kur'an'ın Kendi Açıklaması
Bakara 210'da geçen:
"Onlar, Allah'ın bulut gölgeleri içinde ve meleklerin gelmesini mi bekliyorlar?" (2:210)
ifadesi tarih boyunca farklı şekillerde yorumlanmıştır.
Ancak Kur'an'ın bütünlüğü içerisinde incelendiğinde bu ayetin tek başına bırakılmaması gerekir.
Çünkü Kur'an'ın başka yerlerinde de benzer ifadeler bulunmaktadır:
Nahl 33
"Onlar, kendilerine meleklerin gelmesini veya Rabbinin emrinin gelmesini mi bekliyorlar?"
Burada dikkat çekici bir değişim vardır.
Bakara 210:
Allah'ın gelmesi
derken,
Nahl 33:
Rabbinin emrinin gelmesi
demektedir.
Bu iki ayet birlikte okunduğunda Kur'an kendi açıklamasını yapmaktadır.
Allah'ın gelişi ile Allah'ın emrinin gelişi aynı ilahî hüküm bağlamında kullanılmaktadır.
Çünkü ayetin devamında geçmiş kavimlerin helakinden söz edilir.
Yani konu fiziksel bir görünme değil, hükmün uygulanmasıdır.
En'am 158: Beklenen Şey Nedir?
Kur'an aynı temayı başka bir yerde şöyle sürdürür:
"Onlar ancak meleklerin gelmesini yahut Rabbinin gelmesini yahut Rabbinin bazı ayetlerinin gelmesini mi bekliyorlar?" (6:158)
Burada üç unsur yan yana zikredilir:
Meleklerin gelişi
Rabbinin gelişi
Rabbinin bazı ayetlerinin gelişi
Dikkat edilirse bunlar aynı bağlam içinde verilmiştir.
Daha da önemlisi ayetin devamında şöyle denir:
"Rabbinin bazı ayetleri geldiği gün, daha önce iman etmemiş kimseye imanı fayda vermez."
Bu ifade Bakara 210'daki:
"Ve iş bitirilmiştir."
ifadesiyle aynı anlam alanına sahiptir.
Demek ki Allah'ın gelişi olarak ifade edilen durum, imtihanın sona erdiği ve hükmün kesinleştiği aşamadır.
Firavun'un İmanı ve İşin Bitmesi
Bu durumun en açık örneği Firavun kıssasında görülür.
Firavun boğulurken:
"İman ettim." (10:90)
der.
Fakat cevap gelir:
"Şimdi mi?" (10:91)
Çünkü artık perde kalkmıştır.
Artık gayba iman değil, zorunlu kabul söz konusudur.
Bakara 210'daki:
"Ve iş bitirilmiştir"
ifadesi tam olarak bu noktaya işaret eder.
İnsan hakikati görmeden önce inanmakla yükümlüdür.
Hakikat bütün açıklığıyla ortaya çıktıktan sonra yapılan iman artık imtihanın konusu değildir.
Fecr 22: Rabbin Geldiği Zaman
Kur'an'daki en dikkat çekici ifadelerden biri de şudur:
"Rabbin geldiği ve melekler saf saf dizildiği zaman..." (89:22)
Bu ayet çoğu zaman yalnız başına okunur.
Fakat Bakara 210 ile birlikte okunduğunda yapı neredeyse aynıdır:
Bakara 210:
Allah gelir, melekler gelir.
Fecr 22:
Rabbin gelir, melekler saf saf gelir.
Her iki ayette de meleklerin ayrıca zikredilmesi dikkat çekicidir.
Odak noktası mekânsal hareket değildir.
Odak noktası ilahî otoritenin görünür hale gelmesidir.
Nitekim hemen devamında cehennem getirilir ve hesap başlar.
Bu nedenle Fecr 22, kıyamet gününde ilahî hükmün mutlak şekilde ortaya çıkmasını tasvir etmektedir.
Zümer 69: Aynı Sahnenin Açılımı
Fecr 22'nin devamı niteliğinde başka bir ayet şöyledir:
"Yeryüzü Rabbinin nuru ile aydınlanır, kitap ortaya konur, peygamberler ve şahitler getirilir, aralarında hak ile hükmedilir." (39:69)
Burada da Allah'ın fiziksel görünmesinden değil, hükmünün ve adaletinin ortaya çıkmasından söz edilir.
Ayetin merkezinde:
Nur
Kitap
Şahitler
Hüküm
vardır.
Bu da Fecr 22 ve Bakara 210'daki geliş kavramının hüküm eksenli okunmasını desteklemektedir.
Bulutlardan Hükme Uzanan Yol
Kur'an'da bulutlar çoğu zaman:
Rahmetin taşıyıcısı,
Rızkın kaynağı,
İlahî tasarrufun işareti
olarak sunulur.
Fakat aynı bulutlar, vahyi reddedenler için başka bir anlam da kazanır.
Rahmet olarak gelen işaretler görülmezse, bulutlar ilahî hükmün sahnesine dönüşür.
Bakara 210'un seçtiği "ğamâm" kelimesi bu nedenle son derece anlamlıdır.
İsrailoğullarını gölgeleyen bulut da odur.
Rızkı taşıyan bulut da odur.
İlahi tecellinin perdesi olan bulut da odur.
Kur'an aynı sembolü rahmetten hükme uzanan geniş bir anlam alanında kullanmaktadır.
Sonuç: Allah'ın Gelişi Ne Anlama Gelmektedir?
Kur'an'ın ilgili bütün ayetleri birlikte okunduğunda ortak bir tablo ortaya çıkar:
Bakara 210'daki Allah'ın gelişi,
Nahl 33'te Rabbin emrinin gelişi,
En'am 158'de Rabbin veya Rabbin ayetlerinin gelişi,
Fecr 22'de Rabbin gelişi,
Zümer 69'da Rabbin nurunun yeryüzünü kuşatması,
aynı büyük temanın farklı anlatımlarıdır.
Bu tema:
Allah'ın mutlak hükmünün görünür hale gelmesi ve imtihan sürecinin sona ermesidir.
Kur'an'ın eleştirdiği şey ise insanların vahiy yeterli değilmiş gibi davranmalarıdır.
Gökten yeni bir işaret,
meleklerin görünmesi,
Allah'ın görünmesi,
olağanüstü bir tecelli beklemektedirler.
Kur'an'ın cevabı nettir:
Hakikat zaten gelmiştir.
Rahmet zaten gökten inmektedir.
Rızık zaten Allah'ın ayetleriyle ulaşmaktadır.
Bulutlar her gün O'nun rahmetini taşımaktadır.
Artık beklenmesi gereken yeni bir delil değil, insanın mevcut delillere teslim olmasıdır.
Çünkü ilahî hüküm geldiğinde "iş bitirilmiş" olacaktır.
Yorumlar
Yorum Gönder